آخرین شماره فصلنامه مطالعات رسانه‌های جدید  •  آرشیو
  
 
شماره فصلنامه مطالعات رسانه‌های جدید : 20
فصل : پاییز
سال :  1398
شناسنامه... دريافت فايل                       
فهرست فصلنامه مطالعات  رسانه‌های جدید 
عنوان : راهکارهای بهره‌مندی سیمای مرکز ایلام از فناوری‌های رسانه‌ای در عصر همگرایی

راهکارهای بهره‌مندی سیمای مرکز ایلام از فناوری‌های رسانه‌ای در عصر همگرایی

چکیده: مقاله حاضر بر اساس راهبرد پژوهش کیفی نظریه داده بنیاد، ظرفیت‌ها و قابلیت‌های شبکه استانی سیمای مرکز ایلام برای بهره‌مندی از فناوری‌های نوین رسانه‌ای در عصر همگرایی را شناسایی و روش‌ها و راهکارهای عملی و لازم‌الاجرا را در این زمینه بررسی و ارائه کرده است. شیوه گردآوری داده‌ها، پرسشنامه کیفی محقق ساخته، روش نمونه‌گیری به صورت هدفمند و تحلیل داده‌ها پس از اشباع نظری در سه مرحله کدگذاری (باز، محوری و گزینشی) انجام شده است. در این پژوهش از دیدگاه‌ها و ایده‌های هشت نفر از مدیران، کارشناسان و صاحبنظران صداوسیمای مرکز ایلام استفاده و با تحلیل داده‌ها به شیوة کدگذاری، مفاهیم و مقولات حول موضوع مورد مطالعه حاصل شد. نتایج این پژوهش نشان داد که سیمای مرکز ایلام از ظرفیت‌های مختلفی برای بهره‌مندی از فناوری‌های رسانه‌ای در عصر همگرایی برخوردار است که از آن جمله می‌توان به: «ظرفیت غنی آرشیو مرکز»، «استفاده از پهنای باند مناسب برای پوشش شبکه‌ای»، «امکان قرار دادن سیمای مرکز ایلام در فضای مجازی»، «موقعیت جغرافیایی و همسایگی با کشور عراق» و «مشارکت مردم در ساخت برنامه‌ها» اشاره کرد. در نهایت نیز مشخص شد راهکارهایی مانند «تقویت زیرساخت‌های فنی و ماهواره‌ای»، «افزایش کیفیت آنتن و اچ.دی کردن شبکه استانی» و «استفاده از بسترهای لازمی چون آی.پی.تی.وی» می‌تواند سیمای مرکز ایلام را در بهره‌مندی از فناوری‌های نوین در عصر همگرایی یاری رساند.
نویسنده : کلثوم ملکشاهی‌فر دانشجوی کارشناسی ارشد مدیریت رسانه (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی)
نویسنده : حسین بصیریان جهرمی دکترای علوم ارتباطات اجتماعی (دانشگاه علامه طباطبایی)؛ مدرس و پژوهشگر
عنوان : پدیدارشناسی الگوهای مدیریت بدن کاربران زن در اینستاگرام

پدیدارشناسی الگوهای مدیریت بدن کاربران زن در اینستاگرام

چکیده: پاسخ به این مسئله که زنان فعال در شبکه اجتماعی اینستاگرام چه کدهایی از مدیریت بدن‌شان را اتخاذ و چگونه آن را تفسیر می‌کنند، دغدغه این مطالعه است. بر این مبنا ابتدا مراجعه و بازدید کاربران زن از صفحاتی که در حوزه مدیریت بدن در اینستاگرام فعالند، مورد مداقه قرار گرفت و سپس از 17 نفر از زنان 25 تا 40 سال که حضور و فعالیت طولانی در اینستاگرام دارند و تعداد دنبال‌شونده‌های آنها از دنبال‌کنندگان بیشتر بود، مصاحبه‌ای صورت گرفت. بر اساس مطالعه و مشاهده صفحات شخصی زنان و پاسخ‌های آنها، کدهای اتخاذ شده از مدیریت بدن زنان در مقوله‌هایی طبقه‌بندی شد که عبارت‌اند از: تناسب اندام (از طریق ورزش، کنترل تغذیه و جراحی‌های زیبایی)؛ آرایش و زیباسازی (آرایش چهره، مو و طراحی بدن)؛ و حجاب و پوشش (سبک‌های متنوع پوشش، مد، حجاب و فرهنگ خرید). همچنین یافته‌ها نشان داد که زنان مراجعه‌کننده به صفحات مدیریت بدن در اینستاگرام، در چهار تیپ دسته‌بندی می‌شوند که شامل تیپ قدسی، منفعلانه، تمایزخواه و مقاومت‌جو. همچنین گفت‌وگوها نشان داد رفتارهای بدنی پاسخگویان در سه سطح تفسیرپذیر است که عبارت‌اند از: بدن به مثابه روایتی از خود و زندگی روزمره؛ بدن به مثابه سرمایه جنسی و معیارهای زیباشناختی و بدن به مثابه هویت اجتماعی. بنابر نتایج، زنان در مواجهه با صفحات مد و پوشش اینستاگرام بر مبنای باورهای فردی، ملاحظات دینی، انگاره‌های عرفی، استانداردهای فرهنگی، مشارکت اجتماعی و مبارزه با گفتمان حاکم در جامعه، عمل کرده و نمایش بدن به معنای ابراز خود و میل به دیده شدن به‌منظور افزایش اعتماد به نفس، مقابله با طرد و حذف اجتماعی، نیاز به توجه و جلب نظر دیگران و گسترش دایره ارتباطات است.
نویسنده : سمانه مهرپرور دانشجوی دکترای علوم ارتباطات، دانشگاه علوم و تحقیقات، پژوهشگر مرکز تحقیقات صداوسیما
عنوان : مرجعیت سلبریتی‌ها در مسائل اجتماعی؛ با تأکید بر فرصت‌ها و تهدیدها در فضای مجازی

مرجعیت سلبریتی‌ها در مسائل اجتماعی؛ با تأکید بر فرصت‌ها و تهدیدها در فضای مجازی

چکیده: مقاله حاضر به نقش و اثرگذاری سلبریتی‌ها در مسائل عمومی و اجتماعی می‌پردازد و به این سؤال پاسخ می‌دهد که فرصت‌ها و تهدیدهای مداخله آنان در امور اجتماعی چیست. بر این اساس سه موضوعی که سلبریتی‌ها در آن به اجرای نقش پرداختند مطالعه شد. این سه موضوع عبارت‌اند از: 1. کمپین بدسرپرست تنهاتر است، که پویشی متشکل از هنرمندان در حمایت از کودکان بدسرپرست و آسیب‌دیده؛ 2. حضور گسترده هنرمندان در زلزله کرمانشاه که بحث‌های زیادی را به دنبال داشت و 3. خبر گورخوابی در روزنامه شهروند که واکنش‌های زیادی را در زمینه بی‌خانمانی و به طور خاص گورخوابی برانگیخت. یافته‌ها نشان داد که توجه کمپین‌های هنرمندان بیشتر معطوف به کودکان است و سلبریتی‌ها به طور فزاینده به جای اشیا و تجربیات واقعی می‌نشینند. حضور هنرمندان در زلزله کرمانشاه نمونه دیگری از ورود به مسائل اجتماعی و مداخله و اثر بر آن است که همانطور که قرائن نشان می‌دهد در بلندمدت اثری منفی داشته بدون اینکه خود هنرمندان تبعات این اثر منفی را بدانند، بپذیرند و یا جبران کنند. بر مبنای نظریه «خیر محدود» دیگر گروه‌های مرجع اجتماعی، حضور سلبریتی‌ها را محدودکننده تأثیرگذاری خود می‌پندارند و به مقابله با آن می‌پردازند. در هر جامعه‌ای گروه‌های مرجع روی تصمیم‌سازی مردم تأثیر دارند.
نویسنده : اعظم ده‌صوفیانی دانشجوی دکترای علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی
عنوان : روزنامه‌نگاری سلفی: چیستی و قابلیت‌ها

روزنامه‌نگاری سلفی: چیستی و قابلیت‌ها

چکیده: در جهان همگرا با فناوری، گرایش سریع به مطالعه و پژوهش در حوزه رسانه های دیجیتالی و شبکه های اجتماعی روز به روز در حال رشد و شکوفایی است. یکی از پدیده های مهمی که طی چند سال اخیر در کانون توجه دنیای رسانه و روزنامه نگاری قرار گرفته و باعث چالش هایی در روزنامه نگاری سنتی و کلاسیک شده، روزنامه نگاری سلفی است. عکس های سلفی نه تنها نحوه ارتباط افراد از طریق سیستم عامل های دیجیتال، بلکه نحوه استفاده از شیوه های روزنامه نگاری دیجیتال را نیز دگرگون ساخته‌اند. در مقاله حاضر به بررسی نقش این سبک از روزنامه نگاری و موضوعات خاص ناشی از آن پرداخته می شود. بر این اساس، ضمن معرفی اصطلاح روزنامه نگاری سلفی و برشمردن مصادیق مهم آن در دنیای رسانه‌های جدید، چالش‌ها و چشم‌اندازهای این شیوه از روزنامه نگاری بررسی شده است. از طرف دیگر، به نظر می رسد محتوای اخبار برای پاسخگویی به مطالبات روزنامه نگاری سلفی در حال تغییر است.
نویسنده : محمدباقر سپهری دکترای رادیو، تلویزیون و سینما (دانشگاه دولتی استانبول)؛
عنوان : بررسی تأثیرات استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی و پیامدهای آن بر کاربران

بررسی تأثیرات استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی و پیامدهای آن بر کاربران

چکیده: این پژوهش به دنبال «بررسی تأثیرات شبکه‌های اجتماعی مجازی و پیامدهای آن» است که به روش مصاحبه با 11 نفر از کارشناسان و صاحب‌نظران حوزه رسانه به‌صورت کیفی و نمونه‌گیری هدفمند انجام شده است. در این مطالعه، شش مؤلفه «تأثیرات شبکه‌های اجتماعی مجازی بر روابط خانوادگی و اجتماعی»؛ «تأثیرات بر وضعیت جسمی، روانی و تحصیلی افراد»؛ «تأثیرات بر وضعیت فرهنگی جامعه»؛ «تأثیرات بر حریم خصوصی افراد»؛ «میزان صحت و درستی مطالب منتشر شده در شبکه‌های مجازی» و «پیامدهای مثبت یا منفی این شبکه‌ها» بررسی شد. یافته‌ها نشان می‌دهد که آرای کارشناسان بر تأثیرات مثبت و منفی استفاده از شبکه‌های اجتماعی مجازی تأکید داشته است؛ هر چند که در این زمینه ما با دیدگاه‌های گاه متعارضی نیز روبه‌رو هستیم. در مورد آثار شبکه‌های اجتماعی مجازی بر روابط خانوادگی و اجتماعی افراد، مهم‌ترین نتایج حاصل، نشان از افزایش مشارکت اجتماعی و توسعه جامعه مدنی؛ دوری عاطفی فرزندان از والدین؛ تضعیف نهاد خانواده؛ بروز اختلافات خانوادگی و دوست‌یابی نامتعارف دارد. با بررسی دیدگاه‌های کارشناسان درباره «اصل صحت و درستی مطالب منتشر شده در شبکه‌های مجازی» به این نتیجه رسیدیم که میزان اعتماد، بستگی به میزان استنادپذیر بودن مرجع محتوا دارد و بدون توجه به اصالت هیچ شبکه‌ای، نمی‌توان آن را مورد اعتماد دانست. مطالب شبکه‌های مجازی و اجتماعی که از منابع رسمی منتشر شود، قابل اعتماد هستند و تنها راه تشخیص اصل صحت و درستی، لزوم افزایش سواد رسانه‌ای در بین مخاطبان و کاربران است. مهم‌ترین پیشنهاد این است که در مقابل کنش نفوذ و به‌کارگیری شبکه‌های اجتماعی بهترین اقدام، تلاش برای ارتقای سواد رسانه‌ای شهروندان یعنی شناخت و آگاهی از کاربردها و محتوای این شبکه‌ها و همچنین پیامدهای حاصل از آن است.
نویسنده : بهنام رضاقلی‌زاده کارشناس ارشد مدیریت رسانه (دانشگاه صداوسیما)؛ پژوهشگر ارتباطات
عنوان : ویکی‌پدیا: مانیفست اطلاع‌رسانی مبتنی بر کمونیسم

ویکی‌پدیا: مانیفست اطلاع‌رسانی مبتنی بر کمونیسم

چکیده: این مقاله مبتنی بر این استدلال پیش می‌رود که سبک تولید ویکی‌پدیا شباهت بسیار زیادی دارد به آنچه مارکس و انگلس به مثابه کمونیسم توصیف کرده‌اند. بر این اساس، ابتدا درباره «تجدیدنظر در ایده کمونیسم» که متفکرانی همچون اسلاوی ژیژک و آلن بدیو طرح کرده‌اند، بحث و سپس اصول کمونیسم مارکس بازخوانی می‌شود. در گام بعدی درباره ارتباط بین «کمونیسم و ارتباطات» مطالبی بازگو و در ادامه تحلیل «اقتصاد سیاسی ویکی‌پدیا» ارائه می‌شود. در پایان نیز برخی از «انتقادها نسبت به ویکی‌پدیا» بحث و بررسی می‌شود.
نویسنده : سیلوین فایرر- بلیس
نویسنده : محمد خلجی کارشناس ارشد مدیریت رسانه؛ (دانشگاه صداوسیما)
عنوان : محجبه‌ها در اینستاگرام: استفاده از رسانه‌های اجتماعی دیداری برای برساختن زن مسلمان ایده‌آل

محجبه‌ها در اینستاگرام: استفاده از رسانه‌های اجتماعی دیداری برای برساختن زن مسلمان ایده‌آل

چکیده: این مقاله به بررسی کاربردهای اینستاگرام برای اعضای جامعه محجبه‌های اندونزی می‌پردازد و نشان می‌دهد که چگونه محجبه‌ها از اینستاگرام به‌عنوان صحنه‌ای برای نمایش طبقات متوسط و همچنین برای دعوت (فراخوان، دعوت یا چالش با اسلام) استفاده می‌کنند؛ همچنین آنها از جایگاه یک مسلمان، این کار را یکی از وظایف اصلی‌شان می‌دانند. محجبه‌ها با عکس گرفتن و به اشتراک‌گذاری تصاویر اجتماعات زنان مسلمان در اینستاگرام منطبق با اصول قرآن، زیبایی‌شناختی یکپارچه اسلامی را برای زنان طبقه متوسط به تصویر می‌کشند و همزمان این زیبایی را به‌عنوان شکلی از معارف اسلامی معرفی می‌کنند. این مقاله، کارکردهای فرهنگی تأثیرگذار بر اینستاگرام را نشان می‌دهد و این موضوع را بررسی می‌کند که زنان چگونه و به چه میزان در عملکردهای پستفمینیستی مرتبط با کارآفرینی زنانه و انتخاب [به منزله] مصرف‌کننده در رسانه‌ اجتماعی، بر بدن خود [امکان] کنترل دارند. بنابراین ما استدلال می‌کنیم که بررسی چارچوب محجبه‌ها در اینستاگرام دو چیز را نشان می‌دهد: شکل متفاوتی از یک مسلمان با عملکردهای پست‌فمینیستی در رسانه اجتماعی و شکل متفاوتی از یک زن مسلمانان که با [استفاده از] رسانه‌های الکترونیکی و جدید در حال موعظه کردن است. این بدان معناست که عملکردهای محجبه‌ها از ساختار فمینیستی حجاب و در دو حوزه مجزا: ۱. ساختار فرهنگ دیجیتالی جهانی پویا و ۲. زمینه متغیر ارتباطات اسلامی و با اشاره به «خاستگاه مختلط» مشابه با آنچه والتورپ تشخیص داد، برساخته می‌شوند.
نویسنده : اما باولچ دانشیار رسانه و ارتباطات دانشگاه موناش مالزی استاد مدعو مرکز تحقیقات رسانه دیجیتال دانشگاه فناوری کوئینزلند.
نویسنده : آلیلا پرامیانتی دانشجوی دکترای مرکز تحقیقات رسانه دیجیتال در دانشگاه فناوری کوئینزلند مدرس دانشگاه تلکام اندونزی
مترجم : بیتا ابویی مهریزی کارشناس مترجمی زبان انگلیسی
             

کلیه حقوق این سایت متعلق به مرکز تحقیقات سازمان صدا و سیما است.