سایت مرکز تحقیقات صدا و سیما سایت صدا و سیما
رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت آغاز سال 1390 این سال را سال " جهاد اقتصادی"نامیدند و ...          رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):از مسئولان كشور، چه در دولت، چه در مجلس، چه در بخشهای دیگری كه مربوط به مسائل اقتصادی میشوند و همچنین از ملت عزیزمان انتظار دارم كه در عرصه‌ی اقتصادی با حركتِ جهادگونه كار كنند، مجاهدت كنند.           رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):اگر ما در بخشهاى گوناگون، روحيه‌ى جهادى داشته باشيم؛ يعنى كار را براى خدا، با جديت و به صورت خستگى‌ناپذير انجام دهيم - نه فقط به عنوان اسقاط تكليف - بلاشك اين حركت پيش خواهد رفت.           رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):مشاركت مستقيم مردم در امر اقتصاد، لازم است. اين نيازمند توانمند شدن است، نيازمند اطلاعات لازم است؛ كه اينها را بايد مسئولين در اختيار مردم بگذارند ...البته رسانه‌ها نقش دارند، راديو و تلويزيون نقش دارند، ميتوانند مردم را آگاه كنند...           رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):حرکت ما باید به گونه ای باشد که بتوانیم این دهه را به معنای حقیقی کلمه، مظهر پیشرفت و مظهر استقرار عدالت قرار دهیم .            
تاريخ بروز رساني :    06/25/ 1398
  صفحه اصلی 
  سخنان رهبري 
اخبار  
مقالات  
یادداشت‌ها  
پژوهشهای علمی 
کتاب‌هاو پایان‌نامه‌ها  
اصطلاحات  
  حکايات و ضرب المثل‌ها  
ديدگاه اندیشمندان  
احاديث  
   پايگاههاي پژوهشي  
گالری عکس  
ارتباط با ما  
 
رسول اللّه (صلى الله عليه و آله و سلم) :
 
• الکادُّ عَلى عِیالِهِ مِن حَلالٍ کَالمُجاهِدِ فی سَبیلِ اللّه ِ؛ پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : آن که خانواده خویش را از حلال روزى مى دهد ، مانند مجاهدِ در راه خدا است . من لا یحضره الفقیه : ۳ / ۱۶۸ / ۳۶۳۱٫
   
 
فارسي عربي English
Russion Chinese German
France
 
جستجو :
 
 
بهره وري و جهاد اقتصادي


يكي از عوامل مهم پيشرفت و رشد اقتصادي، توجه جهادگونه مردم و مسئولين به توليد و خودكفايي و تكيه بر استراتژي كارآفريني مولد نوآورانه، با هدف ارتقاي بهره وري كل عوامل توليد است كه بستر و زمينه تحقق جهاد اقتصادي را فراهم و موجبات اقتدار و پيروزي نظام اسلامي را در تقابل با جبهه اقتصادي دشمن در مواجه با تحريم ها تضمين مي نمايد. بنابراين با توجه به استراتژي بودن اين مهم و جايگاه آن در قانون برنامه چهارم و پنجم توسعه اقتصادي، اجتماعي و فرهنگي موضوع را از ابعاد نظري و اجرايي مورد بررسي و تأمل قرار دهيم.
اهميت بهره وري:
در جهان امروز بهره وري تحقيقاً مترادف با پيشرفت مي باشد. استاندارد زندگي در جوامع به درجه اي از تأمين حداقل نيازهاي جامعه بستگي دارد به عبارت ديگر مقدار كيفيت غذا، پوشاك، مسكن، آموزش و امنيت اجتماعي استاندارد زندگي را تعيين مي كند و براي افزايش آن بايد با رعايت اولويت نيازها، بيشتر توليد شود. ارتقاي تعداد توليد در عرصه هاي مختلف مي تواند از طريق افزايش نهادهاي نيروي كار و سرمايه صورت پذيرد و يا اينكه از منابع موجود استفاده بهينه و مطلوب به عمل آيد. منابع و يا همان عوامل توليد يك كشور عموماً محدود مي باشد، بنابراين بهره وري بيشتر يك ضرورت، براي ارتقاي استاندارد زندگي يك ملت مي باشد. بهره وري بيشتر موجب رشد اقتصادي و توسعه اجتماعي شده و با بهبود بهره وري شاغلان به دستمزد بيشتر و شرايط كاري مناسب تر دست خواهد يافت و فرصت هاي شغلي بيشتري ايجاد خواهد شد. ارتقاي بهره وري از يك سو موجبات كاهش قيمت تمام شده محصولات و خدمات شده و از سوي ديگر سود حاصل از فعاليت اقتصادي را افزايش مي دهد، بنابراين با ارتقاء بهره وري مي توان به اشتغال پايدار رسيد و معضلات اقتصادي را برطرف نمود. براي بهره وري بالاتر بايد ضايعات به هر شكل كه وجود دارد چون هرز رفتن نيروي انساني، مواد خام و اوليه، ماشين آلات، زمان، فضا و ديگر اشكالاتي كه موجب ايجاد ارزش افزوده نمي شود، شناسايي و از چرخه توليد حذف شوند.
سطوح بهره وري:
برخلاف تصور برخي افراد، بهره وري فقط به بخش صنايع اختصاص ندارد، بلكه بهره وري سطوح مختلفي دارد و همه افراد در همه سطوح در ارتقاء آن نقش دارند، يعني اينكه افراد مي توانند با تفكر، ابداعات و نوآوري هاي خود عملاً در چند سطح گوناگون مؤثر واقع گردند. سطوح بهره وري را در سه سطح زير مي توان خلاصه كرد:
1- سطح كلان شامل سطوح بين المللي، منطقه اي و ملي
2- سطح ميانه شامل سطح بخش و زيربخش اقتصادي مانند بخش هاي صنعتي و كشاورزي، تجاري و خدماتي، علمي و فناوري
3- سطح خرد شامل سطح بنگاه، سطح واحد يا فرآيند، سطح گروه، سطح محصول يا مشتري، سطح خانواده و سطح فرد تقسيم نمود كه همه اين سطوح بهره وري در پيشرفت و رشد اقتصادي نقش مؤثر خود را دارد.
- ثمرات و فوايد عمومي و كلان بهره وري:
¤ افزايش سطح رفاه عمومي و رضايت آحاد مردم ناشي از تثبيت قيمت ها و حتي كاهش آن با افزايش مرغوبيت و مطلوبيت كالاها و خدمات از ثمرات با ارزش ارتقاي بهره وري است.
¤ ايجاد اشتغال و كارآفريني مولد و صرفه جويي در هزينه ها كه موجبات افزايش درآمد و سود اجتماعي است.
¤ افزايش كمي و كيفي توليد كالا و خدمات و مطلوبيت آن و تأمين نيازهاي داخلي و خودكفايي و كاهش واردات كه رونق اقتصادي را به دنبال داشته و موجبات تحقق جهاد اقتصادي را فراهم مي آورد.
¤ افزايش صادرات غيرنفتي و حركت در مسير شكوفايي اقتصادي بدون اتكاء به درآمدهاي نفتي و افزايش توليد ناخالص ملي كه ثبات اقتصادي را در بازار جهاني درپي داشته و سبب شكست و ناكامي استكبار در جبهه اقتصادي خواهد شد.
عوامل مؤثر بر ارتقاء بهره وري
1. مديريت منابع انساني:
انسان در موضوع بهره وري همواره محور و اساس است. چون همه برنامه ريزي ها و سازماندهي ها در فرآيند كسب و كار و كيفيت محصول از سوي نيروي انساني تأمين مي شود، به تعبيري مديريت سازمان و يا شركت به ويژه مديريت منابع انساني نقش كليدي و محوري در افزايش بهره وري دارد. نگرش مثبت عامل انساني، روحيه جهادي، غرور داشتن در كار و تمايل به پيشرفت مستمر، خلاقيت و نوآوري، كسب مهارت هاي جديد و تخصصي از طريق آموزش هاي ضمن خدمت، مشاركت در برنامه ها و طرح ها، سپردن كار به افراد توانمند، متعهد، شايسته، خلاق و نوآور در مشاغل مختلف و مرتبط و ايجاد انگيزش مناسب براي كاركنان مستعد از طريق تفويض اختيار، اعطاي پاداش هاي مادي و ايجاد محيط دوستانه و روابط غيررسمي بين كاركنان، انجام كارهاي درست (اثربخش) به اضافه انجام درست كارها (كارايي)، بهبود روش ها و حذف مراحل زايد و بالاخره بهسازي مستمر، هدف و اساس بهره وري در هر سازمان شركت و جوامع است و اين مهم فقط در سايه تلاش انساني و مديريت منابع انساني تحقق مي يابد.
2. بهبود و بهسازي در به كارگيري اقدامات فناورانه، شامل:
¤ اهتمام و استفاده از انديشه و تفكر نوآورانه و خلاق كاركنان و پژوهش هاي كاربردي آنان در فرآيند سازمان و يا بنگاه اقتصادي
¤ سرمايه گذاري بيشتر در بكارگيري تجهيزات و ماشين آلات جديد و استاندارد
¤ انجام پژوهش جهت دستيابي به فناوري هاي برتر، كاهش هزينه هاي توليد و توليد محصولات و يا خدمات جديد با كيفيت برتر
¤ تغيير و تحول در كيفيت مواد اوليه و بهبود آن و استفاده صحيح و كامل تجهيزات فني و فناورانه
¤ تغيير و تحول در فرآيند ساخت، عملكرد و بهبود شيوه ها و استفاده از مهندسي كار (روش سنجي و زمان سنجي)
¤ توجه به نظام خدمات به موقع و توليد به هنگام
¤ استفاده كارآ و اثربخش از منابع و امكانات
¤ استفاده از تدابير ارگونومي (مهندسي انسان، يا دانش هماهنگ سازي ميان انسان، محيط و ماشين) به منظور سلامتي، شادابي، رفاه و ايمني كاركنان
¤ صرفه جويي در هزينه هاي سرمايه اي و عملياتي انبار و انبارداري با استفاده از نظام موجودي صفر يا بدون انبار
3. لزوم بهبود روابط حاكم بين مدير و كاركنان شامل:
¤ لزوم استقرار ساختار ارگانيكي و اجتناب از ساختار بروكراتيك و به كارگيري سبك مديريتي صحيح و علمي و عدم تمركزگرايي و اعمال مديريت به شيوه مشاركتي و قابل انعطاف كه خلاقيت و نوآوري را در سازمان رواج دهد و موجبات بهره وري گردد.
¤ توجه مديريت به مشكلات كاري و زندگي كاركنان و ايجاد روابط دوستانه و صميمي با آنان
¤ ايجاد سيستم اطلاعاتي مديريتي صحيح جهت استفاده مديران از اطلاعات و آمار درست و دقيق درباره عملكرد سيستم و عمليات انجام شده و ساير اطلاعات مورد نياز
¤ دادن آگاهي و شناخت به كاركنان درباره اهداف و وظايف سازماني و نقش مؤثر افراد در آن
ارزيابي بهره وري
براي ارزيابي بهره وري در سطح ملي، سه شاخص مورد ارزيابي قرار مي گيرد: 1)شاخص بهره وري نيروي كار، 2)شاخص بهره وري سرمايه، 3)شاخص بهره وري كل عوامل توليد
مطالعات و آمار نشان مي دهد شاخص بهره وري نيروي كار طي سال هاي 1375 تا 1386 به طور متوسط 7/1 دهم درصد رشد داشته است به گونه اي كه با رشد اين شاخص در سه سال آخر برنامه دوم توسعه، در برنامه سوم منفي 3 دهم درصد و سه سال نخست برنامه چهارم 5/2 درصد بوده است، اين در حالي است كه هدفگذاري اين شاخص در برنامه چهارم توسعه 5/3 درصد بوده است. همين شاخص بهره وري سرمايه طي سال هاي 1375 تا 1386 با متوسط رشد سالانه 3 دهم درصد مواجه بوده به گونه اي كه رشد اين شاخص در سه سال آخر برنامه دوم توسعه منفي يك و 2 دهم درصد بوده است و بالاخره شاخص بهره وري كل عوامل توليد كلان اقتصادي در سه سال آخر برنامه دوم منفي 8 درصد و در برنامه سوم 5/1 درصد و در سه سال نخست برنامه چهارم توسعه 5/1 درصد بوده است به طوري كه اين رقم در كل دوره سال هاي 1375 تا 1386 به 9 دهم درصد مي رسد. بهرحال، بهره وري دانش و علم استفاده بهينه از منابع و امكانات براي توليد و مطلوبيت زندگي است و لازمه تحقق آن كاهش هزينه ها در فرآيند توليد، كوتاه كردن زمان توليد و افزايش كيفيت كالا، محصول و خدمات است در واقع بهره وري با سه عنصر هزينه، زمان و كيفيت در ارتباط است.
بنابراين بر همه آحاد مردم كشور اعم از شهري و روستايي (كارگران، كشاورزان، تجار، صاحبان صنايع،كاركنان، مراكز آموزش عالي و...) به ويژه جوانان خلاق، مبتكر و نوآور لازم است به منظور ارتقاء بهره وري در همه سطوح با نگرش مثبت و روحيه اي جهادي و نگاه هوشمندانه و مقتصدانه به كار و زندگي با تلاشي مضاعف، كارا و اثربخش در كسب و كار خود در عرصه هاي مختلف علمي و فناوري، صنعتي و كشاورزي، تجاري و خدماتي، خانگي و خانوادگي و... اهتمام كنند تا از اين رهگذر موجب امنيت شغلي خود، خدمت اجتماعي و كسب درآمد و سود رضايت بخش و شكوفايي اقتصاد كشور را فراهم آورند.
دولت و ساير دلسوزان نظام نيز كماكان با عزم و اراده اي مضاعف ضمن تدوين و يا بازنگري استراتژي هاي بهبود بهره وري و پيگيري تحقق برنامه پنجم توسعه، نسبت به اعلام اقدامات موثر انجام شده در راستاي سياست هاي كلي ابلاغي از سوي مقام معظم رهبري مدظله العالي چون اصلاح الگوي مصرف، نظام اداري اشتغال اقدام كنند.
همچنين سوق دادن نظام آموزشي كشور به ويژه نظام آموزش عالي به ارتقاء مهارت و تخصص و پاسخ به نياز بازار و صنايع، اطمينان خاطر جامعه در بهره مندي از منافع بهره وري، سامان گرفتن اصول ماليات، تنظيم نظام بودجه ريزي كشور مبتني بر بهره وري در راستاي عمل گرايي و نتيجه گرايي، توجه به كارايي و اثربخشي نيروي انساني و به ويژه ايجاد بستر و زمينه قطع وابستگي اقتصادي به درآمدهاي نفتي با انجام مطالعات كارشناسي و برنامه ريزي، اقداماتي كه مسئولان بايد نسبت به انجام آنها اهتمام نمايند. رسانه ملي و اصحاب مطبوعات نيز بايد نسبت به ايجاد فضاي بهره وري و فرهنگ سازي و اطلاع رساني كماكان پيش قدم شده تا به فضل الهي شاهد تحقق جهاد اقتصادي و دستيابي به برنامه هاي كلان اقتصادي در افق 1404 باشيم.


روزنامه کيهان

  
کليه حقوق اين سايت متعلق به مرکز پژوهش و سنجش افکار سازمان صدا و سيما است.