سایت مرکز تحقیقات صدا و سیما سایت صدا و سیما
رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت آغاز سال 1390 این سال را سال " جهاد اقتصادی"نامیدند و ...          رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):از مسئولان كشور، چه در دولت، چه در مجلس، چه در بخشهای دیگری كه مربوط به مسائل اقتصادی میشوند و همچنین از ملت عزیزمان انتظار دارم كه در عرصه‌ی اقتصادی با حركتِ جهادگونه كار كنند، مجاهدت كنند.           رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):اگر ما در بخشهاى گوناگون، روحيه‌ى جهادى داشته باشيم؛ يعنى كار را براى خدا، با جديت و به صورت خستگى‌ناپذير انجام دهيم - نه فقط به عنوان اسقاط تكليف - بلاشك اين حركت پيش خواهد رفت.           رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):مشاركت مستقيم مردم در امر اقتصاد، لازم است. اين نيازمند توانمند شدن است، نيازمند اطلاعات لازم است؛ كه اينها را بايد مسئولين در اختيار مردم بگذارند ...البته رسانه‌ها نقش دارند، راديو و تلويزيون نقش دارند، ميتوانند مردم را آگاه كنند...           رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):حرکت ما باید به گونه ای باشد که بتوانیم این دهه را به معنای حقیقی کلمه، مظهر پیشرفت و مظهر استقرار عدالت قرار دهیم .            
تاريخ بروز رساني :    07/01/ 1398
  صفحه اصلی 
  سخنان رهبري 
اخبار  
مقالات  
یادداشت‌ها  
پژوهشهای علمی 
کتاب‌هاو پایان‌نامه‌ها  
اصطلاحات  
  حکايات و ضرب المثل‌ها  
ديدگاه اندیشمندان  
احاديث  
   پايگاههاي پژوهشي  
گالری عکس  
ارتباط با ما  
 
رسول اللّه (صلى الله عليه و آله و سلم) :
 
• الکادُّ عَلى عِیالِهِ مِن حَلالٍ کَالمُجاهِدِ فی سَبیلِ اللّه ِ؛ پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : آن که خانواده خویش را از حلال روزى مى دهد ، مانند مجاهدِ در راه خدا است . من لا یحضره الفقیه : ۳ / ۱۶۸ / ۳۶۳۱٫
   
 
فارسي عربي English
Russion Chinese German
France
 
جستجو :
 
 
ديدگاه «رزاقيت الهی» و مكتب اقتصادی اسلام


آيت‌الله مهدي هادوي‌تهراني، رئيس مؤسسه رواق حكمت و استاد سطوح عالي حوزه علميه قم، ضمن بيان اين مطلب درباره ويژگي‌هاي اقتصاد اسلامي گفت: بررسي ويژگي‌هاي اقتصاد اسلامي نيازمند مقدماتي است تا مشخص شود وقتي مي‌گوئيم اقتصاد اسلامي، منظور ما از اين اصطلاح چيست.

وي ادامه داد: وقتي مي‌گوئيم اقتصاد اسلامي، مقصودمان مجموعه‌اي از باورها در حوزه اقتصاد است كه برخاسته از مفاهيم اسلامي است كه به آن فلسفه اقتصاد اسلامي گفته مي‌شود. براساس اين مجموعه باورها در حوزه اقتصاد مباني‌اي در حوزه مكتب اقتصادي شكل مي‌گيرد كه به آن‌ها مباني مكتب اقتصادي اسلام مي‌گوئيم و براساس آن مباني اهدافي در زمينه اقتصاد توسط اسلام معرفي مي‌‌شود كه اين اهداف، اهداف مكتب اقتصادي اسلام را تشكيل مي‌دهند و در واقع مباني و اهداف، با هم مكتب اقتصادي اسلام را ترسيم مي‌كنند.

عضو شوراي عالي مجمع جهاني اهل بيت(ع) ادامه داد: براساس آن مباني براي رسيدن به اين اهداف، اسلام يك مجموعه نهادهاي به هم مرتبط را معرفي مي‌كند كه نظام اقتصادي اسلام را تشكيل مي‌دهد و آن نظام وقتي تحقق عيني پيدا مي‌كند در قالب يك ساز و كار اقتصادي خود را نشان مي‌دهد.

وي تأكيد كرد: بنابراين منظومه اقتصاد اسلامي شامل فلسفه، مكتب، نظام و سازو كار است كه از اين مجموعه و منظومه فلسفه، مكتب و نظام وابسته به شرايط نيستند اما سازوكار تابع شرايط است و اين مجموعه را در تعبيري مي‌توان نام آنرا اقتصاد اسلامي گذاشت.

رئيس گروه فقه و حقوق شوراي بررسي متون درسي وزارت علوم، تحقيقات و فناوري در پاسخ به اين سؤال كه تفاوت اقتصاد اسلامي با اقتصادهاي ديگر چيست، اذعان كرد: تفاوت اين اقتصاد با ساير اقتصادها هم به صورت خرد در ناحيه عناصري است كه در اين اقتصاد معرفي مي‌شود و هم به صورت كلان در ناحيه آن شاكله كلي است كه اقتصاد در مقايسه با ساير اقتصادها در مجموع عرضه مي‌كند.

عضو هيئت امناي انجمن حكمت و فلسفه ايران با بيان اين‌كه اين بحث انتزاعي است و براي اين‌كه به صورت عيني و قابل لمس در آيد، چند مثال عرض مي‌كنم، تصريح كرد: حوزه باورها به مسئله اقتصاد مرتبط هستند؛ به عنوان مثال در تاريخ انديشه اقتصادي با باورهايي مواجه مي‌شويم مثل نظريه مالتوس. بنا بر نظريه مالتوس رشد جمعيت در مقايسه با رشد منابع طبيعي به گونه‌اي است كه فاصله ميان جمعيت و منابع طبيعي دائما افزايش پيدا مي‌كند، چون جمعيت تصاعد هندسي دارد و منابع طبيعي تصاعد حسابي، در نتيجه با گذشت زمان دائما تعداد افراد جمعيت افزايش پيدا مي‌كند در حالي كه منابع طبيعي پا به پاي اين رشد جمعيت، افزايش نمي‌يابد.

وي افزود: اين نظريه كه نوعي نظريه بدبينانه در اقتصاد هست نتايجي را در حوزه اقتصاد به دنبال دارد، اگر ما چنين نظريه‌اي را بپذيريم براساس اين نظريه بحث‌هايي مثل كنترل جمعيت جدي مي‌شود كه با كنترل جمعيت، رشد جمعيت را از تصاعد هندسي به تصاعد حسابي تبديل كنيم تا نسبت رشد جمعيت به رشد منابع طبيعي نسبت ثابتي شود. در مقابل چنين نظريه‌اي‌ در اسلام بحث «رزاقيت الهي» مطرح است.

آيت‌الله هادوي تهراني تأكيد كرد: مفهوم رزاقيت از ديدگاه فلسفه اقتصادي اسلامي اين است كه خداوند تبارك و تعالي براي هر موجودي كه در اين عالم وجود دارد رزق و روزي متناسب با او را قرار داده است. بنابراين چنين نيست كه روزگاري برسد كه جمعيت انسان‌هاي روي زمين بسيار گسترش يابد و در مقابل منابع طبيعي و غذايي منابع اندكي باشند و در نتيجه بشر با كمبود جدي و قحطي منابع طبيعي مواجه شود.

مدرس عالي خارج فقه و اصول حوزه علميه قم در ادامه سخنانش گفت: خداوند براي هر انساني كه خلق مي‌‌كند روزي او را در عالم قرار مي‌دهد، اگر ما اين مبنا را كه مبنايي اسلامي است در مقايسه با مبناي بدبينانه مالتوس در نظر بگيريم اين دو عنصر متفاوت در حوزه فلسفه اقتصاد اسلامي است و هر كدام آثار خاص خود را دارد و در نتيجه عكس‌العمل‌هاي خاص خودشان را در اقتصاد در پي خواهند داشت.

اين محقق و كارشناس اقتصاد اسلامي اظهار كرد: مثال ديگري كه در حوزه مكتب اقتصادي اسلام مي‌توان اشاره كرد اين است كه در حوزه مباني اقتصادي، بين مكاتب اقتصادي تفاوت هست كه آيا اصل مالكيت پذيرفته شده است يا نه؟! بعضي از مكاتب اقتصادي مالكيت را انكار مي‌كنند و برخي مي‌پذيرند. آن‌هايي كه مالكيت را مي‌پذيرند در اين‌كه اين مالكيت انواع مختلفي دارد و يا محدود به مالكيت خصوصي و يا فقط محدود به مالكيت دولتي و جمعي است با هم اختلاف دارند.

وي با اشاره به ديدگاه اسلام در اين باره تأكيد كرد: اسلام در اين زمينه اصل مالكيت را مي‌پذيرد و آن‌را محترم مي‌شمارد. در حوزه انواع مالكيت، مالكيت‌هاي متنوعي را مي‌پذيرد؛ چه مالكيت‌هاي فردي، چه مالكيت‌هاي گروهي، چه مالكيت‌هاي خصوصي، چه مالكيت‌هاي دولتي و در واقع ما با تنوعي از انواع مالكيت در حوزه مكتب اقتصادي اسلام مواجه هستيم.

رئيس مؤسسه رواق حكمت تأكيد كرد: در بحث فعاليت‌هاي اقتصادي، اسلام مبنايي را در مكتب اقتصادي خود عرضه كرده است كه آن مبنا آزادي اقتصادي است، افراد آزاد هستند فعاليت اقتصادي داشته باشند؛ مگر در جايي كه با معيارها و ضوابط اسلامي ناسازگار باشد در غير اين موارد همه جا آزاد هستند كه در هر گونه فعاليت اقتصادي وارد شوند. اين‌ها كه بيان شد نمونه‌هايي از عناصر مكتب اقتصادي اسلام در حوزه مباني است.


خبرگزاري قرآني ايران (ايكنا)

  
کليه حقوق اين سايت متعلق به مرکز پژوهش و سنجش افکار سازمان صدا و سيما است.