سایت مرکز تحقیقات صدا و سیما سایت صدا و سیما
رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت آغاز سال 1390 این سال را سال " جهاد اقتصادی"نامیدند و ...          رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):از مسئولان كشور، چه در دولت، چه در مجلس، چه در بخشهای دیگری كه مربوط به مسائل اقتصادی میشوند و همچنین از ملت عزیزمان انتظار دارم كه در عرصه‌ی اقتصادی با حركتِ جهادگونه كار كنند، مجاهدت كنند.           رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):اگر ما در بخشهاى گوناگون، روحيه‌ى جهادى داشته باشيم؛ يعنى كار را براى خدا، با جديت و به صورت خستگى‌ناپذير انجام دهيم - نه فقط به عنوان اسقاط تكليف - بلاشك اين حركت پيش خواهد رفت.           رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):مشاركت مستقيم مردم در امر اقتصاد، لازم است. اين نيازمند توانمند شدن است، نيازمند اطلاعات لازم است؛ كه اينها را بايد مسئولين در اختيار مردم بگذارند ...البته رسانه‌ها نقش دارند، راديو و تلويزيون نقش دارند، ميتوانند مردم را آگاه كنند...           رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):حرکت ما باید به گونه ای باشد که بتوانیم این دهه را به معنای حقیقی کلمه، مظهر پیشرفت و مظهر استقرار عدالت قرار دهیم .            
تاريخ بروز رساني :    06/31/ 1398
  صفحه اصلی 
  سخنان رهبري 
اخبار  
مقالات  
یادداشت‌ها  
پژوهشهای علمی 
کتاب‌هاو پایان‌نامه‌ها  
اصطلاحات  
  حکايات و ضرب المثل‌ها  
ديدگاه اندیشمندان  
احاديث  
   پايگاههاي پژوهشي  
گالری عکس  
ارتباط با ما  
 
رسول اللّه (صلى الله عليه و آله و سلم) :
 
• الکادُّ عَلى عِیالِهِ مِن حَلالٍ کَالمُجاهِدِ فی سَبیلِ اللّه ِ؛ پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : آن که خانواده خویش را از حلال روزى مى دهد ، مانند مجاهدِ در راه خدا است . من لا یحضره الفقیه : ۳ / ۱۶۸ / ۳۶۳۱٫
   
 
فارسي عربي English
Russion Chinese German
France
 
جستجو :
 
 
بهره‌برداری از منابع طبيعی در نظام اقتصادی اسلام


نظام اقتصادي اسلام با بهره‌مندي از وحي از همان ابتدا با به رسميت شناختن حقوق مالكيت افراد در كنار مالكيت دولتي و مالكيت عمومي، امكان بهره‏مندي افراد را نيز از ثروت‏هاي طبيعي فراهم آورده است.

بهره‌برداري از منابع طبيعي در كشورهاي گوناگون و در طول ساليان متمادي شيوه‌هاي گوناگوني را تجربه كرده است. اين شيوه‌ها كه با نوع مالكيت آن منابع مرتبط هستند به خصوصي، دولتي،‌ گروهي و دسترس آزاد تقسيم مي‌شوند و هريك از اين شيوه‌ها نقاط قوت و ضعفي دارند.

در نظام حقوقي اسلام، با توجه به نگاه خاص به دولت و ترسيم دولتي قدرتمند براساس حكومت ولايي تحت سرپرستي پيامبر(ص) و امام(ع) ‌مالكيت اوليه بخش قابل توجهي از منابع طبيعي، تحت مالكيت دولت يا تحت نظارت او قرار داده شده است. با وجود اين، نهادها و راهكارهاي گوناگوني در اين نظام براي استفاده بخش خصوصي از منابع قرار داده شده است.

نظام اقتصادي اسلام با بهره‌مندي از وحي از همان ابتدا با به رسميت شناختن حقوق مالكيت افراد كنار مالكيت دولتي و مالكيت عمومي، ضمن تقويت حاكميت دولت در اجراي سياست‌هاي پايدار در بهره‌برداري از منابع، امكان بهره‏مندي افراد را نيز از ثروت‏هاي طبيعي فراهم آورده است.

در اين نظام،‌ منابع طبيعي از نظر مالكيت به سه گروه تقسيم مي‌شوند و اين مسأله مورد اتفاق فقيهان اماميه و بلكه مذاهب اهل سنت است و فقط در مصاديق آن اختلاف وجود دارد. بسياري از فقيهان معتقدند كه بخش خصوصي، از طريق نهاد احيا و نيز حيازت، اين منابع را در مالكيت خود قرار مي‌دهند و بدين طريق، مالكيت اين منابع به بخش خصوصي منتقل مي‌شود.

در مقابل، گروه ديگري از فقيهان، اين منابع را همواره در مالكيت و تحت نظارت حكومت دانسته، و در عين حال، بخش خصوصي را به استفاده درست از آن‌ها مجاز دانسته‌اند. اين ديدگاه آثار خاص حقوقي و اقتصادي داشته و به‌صورت مشخص به آثاري در حوزه توزيع ثروت و درآمد، محيط زيست و عدالت بين‌نسلي خواهد انجاميد.

شهيد آيت‌الله صدر با عنايت به توجه نظام‌مند خويش به كل فقه و اعتقاد به حكومت اسلامي، موضع خاصي درباره مالكيت اين منابع، توزيع آن‌ها و چگونگي استفاده بخش‌خصوصي از آن‌ها دارد. اين موضع داراي آثار خاص حقوقي و اقتصادي بوده، به‌صورت مشخص، آثاري در حوزه بهره‌برداري از منابع طبيعي، محيط زيست، عدالت بين نسلي خواهد داشت.

مقاله «بهره‌برداري از منابع طبيعي در نظام اقتصادي اسلام»، به قلم سعيد فراهاني‌فرد، عضو هيئت علمي پژوهشگاه فرهنگ و انديشه اسلامي، در دو بخش تأليف شده است، در بخش اول، مالكيت منابع طبيعي را از نظر فقيهان مطالعه كرده و در بخش دوم، شيوه‌هاي بهره‌برداري از منابع طبيعي را كه براساس شكل‌هاي گوناگوني از حقوق دارايي استوار شده است بيان كرده، ضمن برشمردن نقاط قوت و ضعف هر يك از آن‌ها موضع نظام اقتصادي اسلام را در اين باره بيان مي‌كند.

يادآور مي‌شود، اين مقاله در شماره 21 فصلنامه تخصصي اقتصاد اسلامي به‌چاپ رسيده است.



خبرگزاري قرآني ايران(ايكنا)

  
کليه حقوق اين سايت متعلق به مرکز پژوهش و سنجش افکار سازمان صدا و سيما است.