سایت مرکز تحقیقات صدا و سیما سایت صدا و سیما
رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت آغاز سال 1390 این سال را سال " جهاد اقتصادی"نامیدند و ...          رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):از مسئولان كشور، چه در دولت، چه در مجلس، چه در بخشهای دیگری كه مربوط به مسائل اقتصادی میشوند و همچنین از ملت عزیزمان انتظار دارم كه در عرصه‌ی اقتصادی با حركتِ جهادگونه كار كنند، مجاهدت كنند.           رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):اگر ما در بخشهاى گوناگون، روحيه‌ى جهادى داشته باشيم؛ يعنى كار را براى خدا، با جديت و به صورت خستگى‌ناپذير انجام دهيم - نه فقط به عنوان اسقاط تكليف - بلاشك اين حركت پيش خواهد رفت.           رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):مشاركت مستقيم مردم در امر اقتصاد، لازم است. اين نيازمند توانمند شدن است، نيازمند اطلاعات لازم است؛ كه اينها را بايد مسئولين در اختيار مردم بگذارند ...البته رسانه‌ها نقش دارند، راديو و تلويزيون نقش دارند، ميتوانند مردم را آگاه كنند...           رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):حرکت ما باید به گونه ای باشد که بتوانیم این دهه را به معنای حقیقی کلمه، مظهر پیشرفت و مظهر استقرار عدالت قرار دهیم .            
تاريخ بروز رساني :    06/25/ 1398
  صفحه اصلی 
  سخنان رهبري 
اخبار  
مقالات  
یادداشت‌ها  
پژوهشهای علمی 
کتاب‌هاو پایان‌نامه‌ها  
اصطلاحات  
  حکايات و ضرب المثل‌ها  
ديدگاه اندیشمندان  
احاديث  
   پايگاههاي پژوهشي  
گالری عکس  
ارتباط با ما  
 
رسول اللّه (صلى الله عليه و آله و سلم) :
 
• الکادُّ عَلى عِیالِهِ مِن حَلالٍ کَالمُجاهِدِ فی سَبیلِ اللّه ِ؛ پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : آن که خانواده خویش را از حلال روزى مى دهد ، مانند مجاهدِ در راه خدا است . من لا یحضره الفقیه : ۳ / ۱۶۸ / ۳۶۳۱٫
   
 
فارسي عربي English
Russion Chinese German
France
 
جستجو :
 
 
تمام پديده‌های‌ اقتصادی‌ جامعه بشری‌، مورد مطالعه اقتصاد اسلامی است


اقتصاد اسلامي، پديده‌هاي‌ اقتصادي‌ را در سراسر جامعه‌ بشري‌ اعم‌ از اسلامي‌ يا غيراسلامي‌ مطالعه‌ مي‌كند و شامل‌ همه رفتارهاي اقتصادي است و چنين‌ نگرشي، بازتابي‌ از هدف‌ جهان‌شمول‌ اسلام‌ درباره‌ تبيين‌ جهان‌ است.

مقاله «روش‌شناسي‌ اقتصاد اسلامي‌« به قلم «محمد انس‌ زرقا» و ترجمه ناصر جهانيان و علي‌اصغر هادوي‌نيا در دهمين شماره فصل‌نامه تخصصي اقتصاد اسلامي منتشر شده است.

بنابر اين گزارش، اين‌ مقاله‌ درصدد پاسخ‌ به‌ اين‌ پرسش‌ است‌ كه‌ تجزيه‌ و تحليل‌ اقتصادي‌ تا چه‌ حد از ارزش‌هاي‌ خود محققان‌ متأثر بوده‌ و اين‌ تأثيرپذيري‌ از كدامين‌ مسيرها صورت‌ مي‌پذيرد.

مؤ‌لف‌ پس‌ از پرداختن‌ به چيستي‌ علم، سه‌ جزء اساسي‌ علم‌ اقتصاد در جايگاه‌ يكي‌ از علوم‌ اجتماعي را پيش‌فرض‌ها، داوري‌هاي‌ ارزشي‌ انديشه‌ور اقتصاددان‌ و بخش‌ اثباتي‌ آن(وصف‌ واقعيت) مي‌داند.

با توجه‌ به‌ اين‌ سه‌ جزء، چهار مسير براي‌ امكان‌ ورود ارزش‌ها در تحليل‌هاي‌ اقتصادي‌ به‌وسيلة‌ مؤ‌لف‌ معرفي‌ شده‌ است: نخست انتخاب‌ پيش‌فرض‌هاست، دوم انتخاب‌ موضوعات‌ براي‌ تحليل، سوم انتخاب‌ متغير‌هاي‌ مناسب‌ براي‌ مطالعه است و مسير نهايي به انتخاب‌ روش‌ها و معيارها براي‌ تأييد و آزمون اختصاص يافته است.

روش‌ مؤ‌لف‌ در اين‌ مقاله، مقايسه‌اي‌ ـ تطبيقي‌ بين‌ اقتصاد اسلامي‌ و اقتصاد متعارف‌ است. به‌ همين‌ سبب‌ پس‌ از ذكر نمونه‌هايي‌ از ورود ارزش‌ها در اقتصاد اسلامي، نتيجه‌ مي‌گيرد كه‌ اقتصاد اسلامي‌ از چهار جزء اساسي‌ به‌دست‌ مي‌آيد: 1. ارزش‌هاي‌ به‌دست‌ آمده‌ از قرآن، سنت‌ و منابع‌ مرتبط‌ با آن، 2. قضاياي‌ اثباتي‌ كه‌ از طريق‌ علم‌ اقتصاد سنتي‌ وارد علم‌ اقتصاد اسلامي‌ خواهد شد 3. قضاياي‌ اثباتي‌ كه‌ از طريق‌ قرآن‌ و سنت‌ وارد علم‌ اقتصاد اسلامي‌ مي‌شود و 4. روابطي‌ كه‌ مسلمانان‌ و ديگران‌ ممكن‌ است‌ از طريق‌ مشاهدات، تحليل‌ و تجزيه‌ كشف‌ كنند.

مهم‌ترين‌ دستاورد مؤ‌لف‌ در اين‌ مقاله، اين‌ فرضيه‌ است‌ كه‌ اقتصاد اسلامي، پديده‌هاي‌ اقتصادي‌ را در سراسر جامعة‌ بشري‌ اعم‌ از اسلامي‌ يا غيراسلامي‌ مطالعه‌ مي‌كند و محدود به‌ مطالعه‌ و تحليل‌ روابط‌ در جامعه‌‌ مطلوب‌ اسلامي‌ نيست.

در بخشي از اين مقاله مي‌خوانيم: به‌طور خلاصه، علم‌ اقتصاد سنتي‌ شامل‌ تعداد بسياري‌ از قضاياي‌ اثباتي‌ است. با وجود آن‌كه‌ نقش‌ ارزش‌ها، جزئي‌ از اين‌ پارادايم‌ هستند، تبيين‌ ساده‌ و روشني‌ از آن‌ نشده‌ است. از سوي‌ ديگر، قرآن‌ و سنت‌ نه‌فقط‌ به‌ ما نظام‌ اقتصادي‌ ارائه‌ مي‌دهند، بلكه‌ به‌ ما ارزش‌هايي‌ را معرفي‌ مي‌كنند كه‌ ما حتماً‌ در تحليل‌ خود به‌ آن‌ نياز داريم.

در ادامه اين نوشتار آمده است: افزون‌ بر اين، برخي‌ از قضاياي‌ اثباتي‌ اقتصاد را به‌ ما ارائه‌ مي‌دهند. بدين‌ ترتيب، اقتصاد اسلامي‌ نيز از اين‌ اجزاء تشكيل‌ مي‌شود: 1. ارزش‌هاي‌ به‌دست‌ آمده‌ از قرآن، سنت‌ و منابع‌ مرتبط‌ با آن 2. قضاياي‌ اثباتي‌ كه‌ از طريق‌ علم‌ اقتصاد سنتي‌ وارد علم‌ اقتصاد اسلامي‌ خواهد شد 3. قضاياي‌ اثباتي‌ كه‌ از طريق‌ قرآن‌ و سنت‌ وارد علم‌ اقتصاد اسلامي‌ مي‌شود و 4. روابطي‌ كه‌ مسلمانان‌ و ديگران‌ ممكن‌ است‌ از طريق‌ مشاهدات، تحليل‌ و تجزيه‌ كشف‌ كنند.

مؤلف مي‌افزايد: بنابراين، اقتصاد اسلامي‌ اين‌گونه‌ از اقتصاد متعارف‌ متمايز مي‌شود كه‌ اين‌ علم‌ نه‌تنها مشاهده، آزمون‌ و تجربه‌ را به‌صورت‌ منبع‌ شناخت‌ مي‌پذيرد، بلكه‌ منبع‌ اضافي‌ ديگري‌ از شناخت‌ (وحي) نيز دارد. وحي‌ شناختي‌ است‌ كه‌ از قرآن‌ و سنت‌ به‌دست‌ مي‌آيد. اين‌ شناخت‌ از دو نوع‌ تشكيل‌ شده‌ است: يك‌ نوع‌ درباره ارزش‌ها است، و نوع‌ ديگر قضاياي‌ اثباتي‌ را به‌ ما ارائه‌ مي‌كند كه‌ براي‌ درك‌ ما از روابط‌ اقتصادي‌ مهم‌ هستند. نويسند در ادامه اين مطلب تأكيد مي‌كند كه افزون‌ بر اين، به‌منظور تنظيم‌ دقيق‌ ارتباط‌هاي‌ بين‌ اقتصاد اسلامي‌ و قرآن‌ و سنت، نه‌تنها به‌ شناخت‌ قرآن‌ و سنت‌ نياز داريم، بلكه‌ به‌ شناخت‌ علوم‌ اسلامي‌ ديگر از قبيل‌ تفسير، فقه، اصول‌ فقه، و غيره‌ نيز احتياج‌ داريم؛ اين‌ علوم‌ ما را در درك‌ قرآن‌ و سنت‌ ياري‌ مي‌دهد.

نگارنده در بخشي از اين مقاله و در ذيل عنوان «گسترة‌ اقتصاد اسلامي‌» تصريح مي‌كند: به‌نظر من، اقتصاد اسلامي، پديده‌هاي‌ اقتصادي‌ را در سراسر جامعة‌ بشري‌ اعم‌ از اسلامي‌ يا غيراسلامي‌ مطالعه‌ مي‌كند و اين‌ بحث‌ مي‌تواند از سوي‌ قرآن‌ و سنت‌ پشتيباني‌ شود.

اين محقق و پژوهشگر مي‌افزايد: اين‌ دو منبع، توجه‌ ما را به‌ روابط‌ و متغيرهايي‌ جلب‌ مي‌كند كه‌ به‌ رفتار مسلمانان‌ محدود نشده‌ و با رفتار تمام‌ انسان‌ها ارتباط‌ دارد. براي نمونه تمايل‌ انسان‌ها به‌ مقدار بسيار زياد ثروت، به‌صورت‌ گرايش‌ عمومي‌ بشر كه‌ به‌ مسلمانان‌ منحصر نيست، بيان‌ شده‌ است.

وي ادامه مي‌دهد: من‌ قاطعانه‌ اعلام‌ مي‌كنم‌ كه‌ موضوع‌ اقتصاد اسلامي‌ به‌ جامعة‌ اسلامي‌ محدود نيست، بلكه‌ شامل‌ همة‌ رفتار اقتصادي، اعم‌ از موافق‌ يا مخالف‌ با اسلام‌ است. چنين‌ نگرشي، بازتابي‌ از هدف‌ جهان‌شمول‌ اسلام‌ دربارة‌ تبيين‌ جهان‌ در مقياسي‌ بزرگ‌ به‌جاي‌ تبييني‌ است‌ كه‌ اقتصاد اسلامي‌ را به‌ مسلمانان‌ اختصاص‌ مي‌دهد.



خبرگزاري قرآني ايران(ايكنا)

  
کليه حقوق اين سايت متعلق به مرکز پژوهش و سنجش افکار سازمان صدا و سيما است.