سایت مرکز تحقیقات صدا و سیما سایت صدا و سیما
رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت آغاز سال 1390 این سال را سال " جهاد اقتصادی"نامیدند و ...          رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):از مسئولان كشور، چه در دولت، چه در مجلس، چه در بخشهای دیگری كه مربوط به مسائل اقتصادی میشوند و همچنین از ملت عزیزمان انتظار دارم كه در عرصه‌ی اقتصادی با حركتِ جهادگونه كار كنند، مجاهدت كنند.           رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):اگر ما در بخشهاى گوناگون، روحيه‌ى جهادى داشته باشيم؛ يعنى كار را براى خدا، با جديت و به صورت خستگى‌ناپذير انجام دهيم - نه فقط به عنوان اسقاط تكليف - بلاشك اين حركت پيش خواهد رفت.           رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):مشاركت مستقيم مردم در امر اقتصاد، لازم است. اين نيازمند توانمند شدن است، نيازمند اطلاعات لازم است؛ كه اينها را بايد مسئولين در اختيار مردم بگذارند ...البته رسانه‌ها نقش دارند، راديو و تلويزيون نقش دارند، ميتوانند مردم را آگاه كنند...           رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):حرکت ما باید به گونه ای باشد که بتوانیم این دهه را به معنای حقیقی کلمه، مظهر پیشرفت و مظهر استقرار عدالت قرار دهیم .            
تاريخ بروز رساني :    06/30/ 1398
  صفحه اصلی 
  سخنان رهبري 
اخبار  
مقالات  
یادداشت‌ها  
پژوهشهای علمی 
کتاب‌هاو پایان‌نامه‌ها  
اصطلاحات  
  حکايات و ضرب المثل‌ها  
ديدگاه اندیشمندان  
احاديث  
   پايگاههاي پژوهشي  
گالری عکس  
ارتباط با ما  
 
رسول اللّه (صلى الله عليه و آله و سلم) :
 
• الکادُّ عَلى عِیالِهِ مِن حَلالٍ کَالمُجاهِدِ فی سَبیلِ اللّه ِ؛ پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : آن که خانواده خویش را از حلال روزى مى دهد ، مانند مجاهدِ در راه خدا است . من لا یحضره الفقیه : ۳ / ۱۶۸ / ۳۶۳۱٫
   
 
فارسي عربي English
Russion Chinese German
France
 
جستجو :
 
 
مدل اسلامى توسعه اقتصادى

11- Modernisers
مدل اسلامى توسعه اقتصادى
شناسنامه مركز پژوهشهاى اسلامى صدا و سيما
گروه اقتصاد ـ اسفند

اكثر جمعيت كشورهاي خاورميانه را مسلمانان تشكيل مي‏دهند. بيشتر آنان به اعتقادات مذهبي پايبندند و همه آنان كم و بيش از اسلام تأثير پذيرفته‏اند. اين اعتقادات، غالب نظامهاي ارزشي جوامع اين ناحيه را تعيين كرده است. از همين رو هر مطالعه توسعه بايد اين موارد را در محاسبات خود مورد توجه قرار دهد. نبايد فرض شود كه اهداف توسعه جهان شمول هستند، (چون) ممكن است اين اهداف با نظامهاي ارزشي گروههاي مورد بحث مرتبط باشد و چگونگي تحقق اين اهداف، پاره‏اي مسايل اخلاقي را به وجود آورد كه مسلمانان صادق و راسخ در اعتقادات، نمي‏توانند آن را ناديده بگيرند.

به عقيده عده‏اي و احتمالاً اكثر اقتصاد دانان آموزش ديده در غرب، معمولاً مفهوم توسعه بر حسب افزايش سعادت مادي براي افراد، بيان مي‏شود و همچنين تني چند از اين افراد به كيفيت توزيع در آمد افزايش يافته علاقه‏مند هستند. اگر چه مورد اخير، در بردارنده مباحث اخلاقي عدالت و انصاف مي‏باشد، اما اساسا اين توجه هم، مبتني بر امور مادي است.

بعلاوه، تأكيد بيشتر بر «نتايج» مي‏باشد تا حقّانيت اخلاقي ابزاري كه به وسيله آن نتايج مادي، حاصل شده‏اند. روش به كار گرفته شده (از سوي اين اقتصاد دانان) به طور فرض، اتكا بر امور واقعي مي‏باشد كه مقصود از آن دخالت ندادن ارزشهاست. اما آنچه در عمل، مورد نظر آنهاست، قابل بحث مي‏باشد. اين روش امري قطعي در نظر گرفته مي‏شود از اين نظر كه تئوريهاي اقتصادي بر استنتاجات منطقي و ترسيم مدلهايي متكي هستند كه به طور تجربي آزمون پذيرند. تعريف توابع مطلوبيت به همان صورتي كه براي مصرف كالاهاي مادي ممكن است، براي ترجيحات بين كار و استراحت هم امكان‏پذير مي‏باشد. به هر حال، واقعيت اين است كه بيشتر اقتصاد دانان بر ارتباط ميان كالا و خدمات و مطلوبيت، تأكيد مي‏ورزند و ابعاد ممكن ديگر به فراموشي سپرده شده است.

براي مسلمانان ديندار، همانند بسياري از معتقدان مذهبي (از ساير اديان)، ملاحظات مادي فردي و حتي اجتماعي، مسئله فرعي و ثانوي محسوب مي‏شود. كلمه مسلمان به «تسليم در مقابل اراده خداوندي» اشاره دارد. اين تسليم بودن و رضايت از مؤمن بودن و زندگي بر اساس رضاي الهي، پاداشهاي واقعي را به دنبال مي‏آورد. اين معتقدان مجبور نيستند ثروتمند باشند تا اين پاداشها را به دست آورند.

در واقع اين پاداش‏ها به در آمد شخصي يا سطح توسعه كشور پيوند ندارد.

ايمان و اعتقاد به خداوند باعث مي‏شود كه ابعاد روحاني و معنوي را مهمتر از جوانب مادي نشان دهد و ممكن است اين امر، براي اقتصاد دانان غيرمذهبي تحصيل‏كرده در غرب، حتي آنان كه در اصالت از خاورميانه هستند، خوشايند نباشد. شايد هنوز هم مسئله ايمان بايد به وسيله همه دانشجويان مسلمان و حتي غير معتقدان، مورد توجه و امعان نظر قرار گيرد. (چون) شناسايي نظامهاي ارزشي جوامع مسلمان خاورميانه، پاره‏اي سؤالات را بر مي‏انگيزد. از جمله اينكه: هدف از توسعه چيست؟ آيا توسعه آنان را به هدفشان ـ تسليم در مقابل خداوند ـ نزديكتر خواهد كرد؟ آيا افزايش رفاه و سعادت فردي و اجتماعي و تسهيل امور زندگي، مطابق رضاي الهي است يا اين عمل از نظر اخلاقي و معنوي، موجب فساد (جامعه و فرد) مي‏باشد؟

اقتصاددانان غيرمذهبي كه خود را «نوآفرين»1 معرفي مي‏كنند، اغلب عقيده دارند كه اسلام و سايرمذاهب با درجات مختلف، بصورت يك عامل منفي بر توسعه اثر مي‏گذارند. اجر و پاداشهاي اخروي به عنوان عامل آشفتگي در زندگي دنيوي به نظر مي‏رسد. در واقع شايد به صورت عاملي باشد كه محركهاي مادي را تحليل مي‏برد. آموزش در قرآن (كريم) كه تاريخ آن به حدود هزار و چهارصد سال قبل، در يك جامعه ما قبل صنعتي بَر مي‏گردد، فكر و انديشه‏اي نيست كه با اقتصاد در حال توسعه، ارتباط داشته باشد. شهرهاي مكه و مدينه در حجاز در زمان (حضرت) محمد صلي الله عليه و آله ـ كه در حال حاضر در ناحيه غربي عربستان سعودي مي‏باشند ـ نمونه‏اي از اقتصاد ايستا هستند كه هيچ ابزار يا امكاني براي رشد در آنها وجود ندارد.

به عبارت ديگر به نظر مي‏رسد اسلام مناسبت ناچيزي با اين عصر دارد، چرا كه بيشتر به گذشته توجه دارد تا به آينده. در واقع هنوز برخي از اقتصاددانان، پايين بودن سطح توسعه در خاورميانه را به انسانهاي وابسته به ايمان اسلامي نسبت مي‏دهند. (به اعتقاد آنها) گرايش به امور غير مذهبي، اگر تمايل به تمدن غرب نباشد، به عنوان كليد توسعه به نظر مي‏رسد و مذهب در حكم مانعي است كه در صورت امكان بايد از ميان برداشته شود.
----------------------------------------------

گروه اقتصادمركز پژوهشهاى اسلامى صدا و سيما 
مركز پژوهشهاى اسلامى صدا و سيما



  
کليه حقوق اين سايت متعلق به مرکز پژوهش و سنجش افکار سازمان صدا و سيما است.