سایت مرکز تحقیقات صدا و سیما سایت صدا و سیما
رهبر معظم انقلاب اسلامی در پیامی به مناسبت آغاز سال 1390 این سال را سال " جهاد اقتصادی"نامیدند و ...          رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):از مسئولان كشور، چه در دولت، چه در مجلس، چه در بخشهای دیگری كه مربوط به مسائل اقتصادی میشوند و همچنین از ملت عزیزمان انتظار دارم كه در عرصه‌ی اقتصادی با حركتِ جهادگونه كار كنند، مجاهدت كنند.           رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):اگر ما در بخشهاى گوناگون، روحيه‌ى جهادى داشته باشيم؛ يعنى كار را براى خدا، با جديت و به صورت خستگى‌ناپذير انجام دهيم - نه فقط به عنوان اسقاط تكليف - بلاشك اين حركت پيش خواهد رفت.           رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):مشاركت مستقيم مردم در امر اقتصاد، لازم است. اين نيازمند توانمند شدن است، نيازمند اطلاعات لازم است؛ كه اينها را بايد مسئولين در اختيار مردم بگذارند ...البته رسانه‌ها نقش دارند، راديو و تلويزيون نقش دارند، ميتوانند مردم را آگاه كنند...           رهبر معظم انقلاب اسلامی (مدظله‌العالی):حرکت ما باید به گونه ای باشد که بتوانیم این دهه را به معنای حقیقی کلمه، مظهر پیشرفت و مظهر استقرار عدالت قرار دهیم .            
تاريخ بروز رساني :    02/09/ 1396
  صفحه اصلی 
  سخنان رهبري 
اخبار  
مقالات  
یادداشت‌ها  
پژوهشهای علمی 
کتاب‌هاو پایان‌نامه‌ها  
اصطلاحات  
  حکايات و ضرب المثل‌ها  
ديدگاه اندیشمندان  
احاديث  
   پايگاههاي پژوهشي  
گالری عکس  
ارتباط با ما  
 
رسول اللّه (صلى الله عليه و آله و سلم) :
 
• الکادُّ عَلى عِیالِهِ مِن حَلالٍ کَالمُجاهِدِ فی سَبیلِ اللّه ِ؛ پیامبر خدا صلى الله علیه و آله : آن که خانواده خویش را از حلال روزى مى دهد ، مانند مجاهدِ در راه خدا است . من لا یحضره الفقیه : ۳ / ۱۶۸ / ۳۶۳۱٫
   
 
فارسي عربي English
Russion Chinese German
France
 
جستجو :
 
 
نظريه‌پردازی اقتصاد اسلامی (امكان نظريه‌پردازی علمی اقتصاد اسلامی و روش آن)


علم اقتصاد اسلامي نيز يكي از رشته‌هاي علمي است كه همانند ديگر رشته‌هاي علوم انساني، آن‌گاه تحقق مي‌يابد كه اولا، گزاره‌هايي منظومه‌وار و با ساختاري متناسب با روش علمي - تجربي به وجود آيد. ثانياً، مفاد اين گزاره‌ها استناد منطقي به آموزه‌هاي اسلامي داشته باشد. ثالثاً، داراي ويژگي جهان‌شمولي باشد تا اين‌كه متغيرهاي نوظهور در روابط پيچيده اقتصادي معاصر را زير پوشش قرار دهد كتاب «نظريه‌پردازي اقتصاد اسلامي (امكان نظريه‌پردازي علمي اقتصاد اسلامي و روش آن)» گامي در راستاي تبيين و پژوهش روش شكل‌‌گيري اقتصاد اسلامي است.

به‌طور تطبيق آموزه‌هاي ديني در زمينه توليد، توزيع و مصرف و اثرپذيري روابط و مناسبات اقتصادي جامعه از اين آموزه‌ها، احتياج به سازوكارهاي علمي و تئوريك دارد كه در قلمرو علم اقتصاد قرار مي‌گيرند، از اين‌رو عنوان تركيبي «اقتصاد اسلامي» به معناي حقوق اقتصادي اسلام يا مكتب اقتصادي اسلامي، امري پذيرفته شده و در نتيجه، كمتر با ابهام و ترديد مواجه است.

آن‌چه در دهه‌هاي اخير دغدغه اقتصاد‌دانان مسلمان و غير مسلمان به حساب مي‌آيد، امكان شكل‌گيري علم اقتصاد اسلامي (نظريات علمي اقتصاد اسلامي) است. بر همين اساس بسياري از محققان اقتصاد اسلامي آن را يك موضوع مهم وسرنوشت‌ساز تلقي و درباره چگونگي پيدايش و تدوين آن بحث كرده‌اند.

بي‌شك نظريه‌پردازي علمي اقتصاد اسلامي از فرايند زير تبعيت مي‌كند. نقطه شروع اين فرآيند سؤال از امكان نظريه‌پردازي علمي، با توجه به آموزه‌هاي اسلامي، درباره اقتصاد است و آنگاه كه اين امكان به‌‌طور منطقي به اثبات رسيد، بار ديگر زمينه اين سؤال فراهم مي‌‌شود كه «روش اين نظريه‌پردازي چيست و چگونه مي‌توان با توجه به اين آموزه‌ها نظريه‌پردازي علمي كرد؟» بعد از تبيين اين روش، طبيعي است كه تطبيق آن در مرحله تئوريك، مرهون بازنگري مسائل اساسي علم اقتصاد در چارچوب روش فوق است؛ از اين‌رو، دست‌كم به عنوان نمونه عيني مي‌بايد يكي از مسائل اقتصاد خرد و كلان در چارچوب اين روش به‌ گونه‌اي مورد تحقيق قرار گيرد كه هم از ويژگي‌هاي نظريه علمي برخودرار باشد و هم به آموزه‌هاي اسلام درباره اقتصاد، استناد قابل قبول داشته باشد.

نويسنده در واقع انديشه نظريه‌پردازي علمي اقتصاد اسلامي را به عنوان يك دغدغه اصلي در قالب سه بخش مرتبط با يكديگر طراحي كرده است: بخش اول: اثبات امكان نظريه‌پردازي علمي اقتصاد اسلامي؛ بخش دوم: روش نظريه‌پردازي نظريات علمي اقتصاد اسلامي؛ بخش سوم: تطبيق روش نظريه‌پردازي علمي اقتصاد اسلامي بر مورد تقاضا و نرخ سود سرمايه.

نكته شايان توجه اين است كه بخش اول كه مبناي اين انديشه است اهميت ويژه‌اي دارد؛ زيرا از يك طرف با موضوع فلسفي اعتباريات بعدالاجتماع و از طرف ديگر با مسئلة اقتصاديِ تأثير بخش اعتباري اقتصاد جامعه بر بخش واقعي آن ارتباط دارد و در واقع، هم از بحث اعتباريات بعدالاجتماع در فلسفه و هم از موضوع تأثير بخش اعتباري اقتصاد جامعه بر بخش واقعي آن، كه از مباحث سرنوشت‌ساز فلسلة علم اقتصاد است، بهره جسته است.

بر همين اساس، در مقدمه بخش نخست، تأثير عوامل كمي و كيفي بر رويدادهاي اقتصادي ـ اجتماعي به عنوان زمينه بحث بعدي و در فصل اول ويژگي‌هاي نظريه‌هاي علمي در علوم اجتماعي ـ اقتصادي، به عنوان زمينة موضوع فصل دوم و در فصل دوم وجود تمايز بين دو حوزه علوم اجتماعي ـ اقتصادي و علوم طبيعي، به عنوان بستر منطقي موضوع فصل سوم و در فصل سوم جايگاه اعتباريات و تأثير آنها در حيات اجتماعي ـ اقتصادي، به عنوان زمينه پيدايش فصل چهارم و در فصل چهارم خاستگاه و منشأ پيدايش علم اقتصاد اسلامي و در فصل پنجم، موضوع علم اقتصاد اسلامي به عنوان محور منظومة معرفتي علم اقتصاد و سرانجام به عنوان نتيجة مباحث گذشته، امكان نظريه‌پردازي در مكتب اقتصاد اسلامي و علم اقتصاد اسلامي و در فصل آخر، نقد نظريات برخي متفكران اقتصاد اسلامي درباره كيفيت تدوين علم اقتصاد اسلامي، تدوين شده است.

بخش دوم، روش نظريه‌پردازي را مورد كاوش قرار مي‌دهد. از اين‌رو در فصل اول، روش پوزتيويسم وتأثيرات مختلف آن بر مباحث روش‌شناختي علم اقتصاد به صورت فشرده و در نهايت تحقيق نهايي در اين‌باره پژوهش شده است. در فصل دوم نيز روش نظريه‌پردازي مكتب اقتصاد اسلامي براساس احكام ثابت و متغير و در فصل سوم روش نظريه‌پردازي علمي اقتصاد اسلامي بحث وبررسي شده است به اين اميد كه اين گام آخرين گام نباشد وديگر انديشه‌ورزان عرصة علوم اجتماعي ـ اقتصادي جريان پرنشيب و فراز توليد نظريات علمي را در حوزه رويدادهاي اجتماعي ـ اقتصادي ادامه دهند.



حسن آقا نظری 
پژوهشگاه حوزه و دانشگاه



  
کليه حقوق اين سايت متعلق به مرکز پژوهش و سنجش افکار سازمان صدا و سيما است.