طرح تربيت اقتصاد اسلامی كودك و نوجوان بررسی شد

آخرين نشست تخصصي كودك و نوجوان سراي اهل قلم در سال جاري به بررسي طرح تربيت اقتصاد اسلامي كودك و نوجوان ـ كه حاصل پژوهش مركز تحقيقات بين رشته‌اي دانشگاه امام‌صادق(ع) است ـ اختصاص داشت. در نشست تخصصي كودك و نوجوان سراي اهل قلم كه عصر روز گذشته يكشنبه 21 اسفند با اجراي حامد محقق برگزار شد، مهدي طغياني و محمدهادي محمودي دو تن از اعضاي مركز تحقيقات بين رشته‌اي علوم انساني و اسلامي دانشگاه امام‌صادق(ع) به تبيين و بررسي طرح تربيت اقتصاد اسلامي كودك و نوجوان كه نزديك به 6 سال است در اين مركز مراحل پژوهش خود را توسط گروهي از كارشناسان مي گذراند پرداختند. در ابتداي اين نشست مهدي طغياني مدير تدوين طرح تربيت اقتصاد اسلامي كودك و نوجوان در سخناني با اشاره به اينكه كار روي اين طرح براساس احساس نيازي كه در تعارض ميان شيوه‌هاي سنتي اقتصادي و نظام مدرن اقتصاد جهاني به انجام رسيد، گفت: از ديدگاه يك كارشناس اقتصادي مشكلات جامعه از جنبه اقتصادي در دسته‌هاي گوناگوني تقسيم مي‌شود كه اگر بر اين مشكلات غلبه پيدا كنيم مشكلات اجتماعي به شكل زيربنايي حل خواهد شد. وي ادامه داد: مهمترين اين مشكلات بحث تحول فرهنگي جامعه است كه از بعد اقتصادي بايد تحول فكري و فرهنگي در جامعه صورت گيرد كه متأسفانه در شرايط كنوني جامعه ايراني دچار اين تحول نشده است و استراتژيك‌ترين مقطع براي ايجاد اين تحول دوران كودكي است. طغياني بروز خيلي از مشكلات امروز اقتصادي را نشأت گرفته از اين دانست كه كودكان و نوجوانان تحت آموزش مؤثر و مفيد قرار نگرفتند و گفت: از آنجا كه خيلي از عملكردهاي ما در جامعه جنبه اقتصادي دارد لذا آموزش صحيح و اصولي علم اقتصاد از مبتدي‌ترين مسائل آن تا پيشرفته‌ترين آنها از همان دوران كودكي و نوجواني تأثير بسزايي دارد. مدير تدوين طرح تربيت اقتصاد اسلامي كودك و نوجوان با اشاره به بحران موجود در بازار كار گفت: بسياري از فرزندان ما زماني كه در دوران نوجواني و جواني وارد بازار كار مي‌شوند كارآفرين نيستند و تبديل به نيروهاي منفعل كاري و به اصطلاح پشت ميز نشين مي‌شوند و هر چه دولت نيز در راستاي كارآفريني هزينه كند و به طور مثال وام كسب و كار به آن تخصيص دهد، از آنجا كه اين عنصر كارآفريني وجود ندارد، لذا اين هزينه‌ها در مصارف ديگري همچون كسب و كار كاذب مصرف مي‌شود. وي به انتخاب و تصميم‌گيري به عنوان مهمترين مبحث پرداخته شده در اين طرح اشاره كرد و گفت: محتواي اين طرح كه ما در مركز تحقيقات دانشگاه امام صادق(ع) مشغول تدوين و اجرايي شدن آن هستيم براساس فرهنگ بومي ايراني و با توجه به باورهاي ديني و اعتقادي گردآوري مي‌شود اما در مورد جنبه‌هاي ساختاري آن ما در تمام رفرنس‌ها و مراجع علم اقتصادي اروپا و جامعه غرب نيز تحقيق و پژوهش كرديم و برطبق اين روايات مشهور از معصوم(ع) كه ببينيم چه چيزي گفته مي‌شود و نه اينكه چه كسي آن را مي‌گويد مبناي كار ما اين بود كه از تجارب ارزنده اقتصاددانان اروپايي و آمريكايي نيز در تدوين اين طرح استفاده كنيم چرا كه در بسياري موارد تجربيات آنها نتيجه‌بخش است و موجب مي‌شود كه ما راه آزموده شده آنها را دومرتبه تكرار نكنيم. طغياني گفت: در روند توليد كالا يك مرحله وجود دارد و آن اين است كه تا كالاي توليد شده حداقل‌هاي كيفي يك محصول را دريافت نكرده باشد به توليد انبوه نرسيده و روانه بازار نمي‌شود، ما در مورد كودكان و نوجوانان نيز در اين طرح چنين مسأله‌اي را مدنظر قرار داده‌ايم و آن اينكه كودكان و نوجوانان تا به يك حداقل كيفي از نظر مسائل اقتصادي و حل مشكلات مربوط به خود نرسيده باشند، نمي‌توانند به جامعه وارد و به فعاليت اقتصادي بپردازند. وي گفت: براساس يك مقاله علمي كه براي اجراي اين طرح به انجام رسيده است، شرايط درك اقتصادي كودك و نوجوان به تفكيك سني به اين ترتيب طبقه‌بندي شده است كه تا قبل از كلاس چهارم او بايد به مفهوم قيمت‌ها و نقش آنها در اقتصاد آگاهي كامل پيدا كند و از كلاس چهارم تا هشتم مهارت‌هاي لازم براي اداره اقتصادي خود در جامعه را پيدا كند و از اين مقطع تا اخذ مدرك ديپلم در رقابت با بازار بتواند به اهداف كلي خود رسيده و با توجه به استانداردها در صورت علاقه‌مندي وارد فضاي توليد شود. طغياني ادامه داد: در نگاه اسلامي جاري در اين طرح مبناي فعاليت اقتصادي براي كودكان و نوجوان به جهت آمادگي آنها براي ورود به جامعه برپايه فرهنگ‌سازي بنا نهاده شده است و با نگاه ديني و بومي كه به مسأله داشتيم اين موضوع را تبيين كرده‌ايم كه بچه‌ها بايد چه چيز ياد بگيرند كه به جرأت مي‌توانم بگويم اين طرح به لحاظ علمي از چنان غناي علمي و فني برخوردار است كه در ميان كشورهاي منطقه و ساير كشورهاي اسلامي بي‌نظير است. وي گفت: علاوه بر بهره‌گيري از تجارب موفق غرب كه بيشتر در بعد ساختاري اجراي اين طرح به آن پرداخته شده است ما به سابقه تربيت اقتصادي در اسلام نيز براي توليد محتوا توجه ويژه كرده‌ايم كه ابعاد اقتصاد اسلامي را در چند زمينه مورد بحث و بررسي قرار داديم كه براين اساس تربيت اقتصادي به بخش‌هاي گوناگون تقسيم شده است كه نخستين آن ديدگاه فلاسفه و حكماست كه نمونه شاخص آن كتاب «تدبير منزل» ابن‌سينا و يا كتاب «سياسة‌المدينه» ابونصرفارابي است. مدير تدوين طرح تربيت اقتصادي كودك و نوجوان افزود: كتاب‌هاي «كيمياي سعادت» امام محمدغزالي و «راه روشن» ملاحسن فيض كه ديدگاه شيعي به تربيت اقتصادي دارد، از جمله كتاب‌هاي بررسي شده در اين بخش است و در بخش دوم نيز به سيره فقها و اخلاقيون استناد كرده‌ايم كه كتاب «مرصادالعباد» نمونه شاخص آن است كه همچون قابوسنامه به شيوه داستانگويي و اندرزنامه مواردي را در مورد تربيت اقتصادي ذكر كرده است. وي به كتاب‌هاي ديگري همچون «تدبير‌المعيشه» در طرح مباحث اين الگو اشاره كرد و گفت: از تجارب علمي و تحقيقاتي اقتصاددان‌هاي معاصر نيز استفاده كرديم و خوشبختانه بايد بگويم اين طرح به آموزش و پرورش و صدا وسيما به عنوان يك پيش‌نويس پيشنهاد شده است كه مورد استقبال قرار گرفت. طغياني در پايان با تأكيد بر اينكه تدوين و اجراي اين طرح به عنوان يك نياز در زمينه تربيت اقتصادي كودك و نوجوان براساس مباني اسلامي و اعتقادي لازم و ضروري است گفت: كارشناسان تدوين اين طرح، سند ملي آموزش و پرورش را مورد بررسي قرار داده‌اند و با مراجعه به بندهاي تربيت اقتصادي دانش‌آموزان در آن متوجه شدند كه اين بندها هيچ ملاك و سند كارشناسي شده‌اي ندارد و لذا اصلاح اين موارد و مواردي نظير آن براساس اين طرح اجتناب‌ناپذير است. در ادامه محمدهادي محمودي مدير تأليف طرح تربيت اقتصاد اسلامي كودك و نوجوان در سخناني با اشاره به اينكه جامعه ايراني در حال گذار است گفت: با وجود تداخل فرهنگي غرب با سنت‌هاي ايراني و اسلامي اقتصادي ما تاكنون دست به انتخاب نزده‌ايم و وارد عقلانيت مدرن نشده‌ايم. وي با اشاره به اينكه نظام اقتصادي مدرن مبناي و اصول خود را كه محور آن گردش پول و سرمايه است دارد گفت: نظام فقهي به شكل سنتي در شرايط كنوني نمي‌تواند پاسخگوي تمام داده‌هاي جامعه اقتصادي و مدرن باشد. محمودي ادامه داد: مواردي كه گروه تدوين اين طرح آنها را احصا مي‌كنند، توسط گروهي به سرپرستي اينجانب به شكل اجرايي و در قالب توليد محتوا درمي‌آيد و قصد داريم تا موارد اين طرح در قالب توليد كتاب و برنامه‌هاي آموزشي به مورد اجرا درآوريم كه همين‌جا از كليه اهالي رسانه براي بازتاب اجراي اين طرح و فراگير شدن آن استمداد مي‌طلبيم. محمودي در پايان گفت: يك واقعيت وجود دارد اين است كه اقتصاد دين جامعه مدرن است و ما بايد با استفاده از ساختارهاي مدرن و متداول اقتصادي در دنيا محتواي بومي و ديني را در آن پياده كنيم كه اساس كار دوستان مدون و مؤلف اين طرح نيز همين است.

خبرگزاري قرآني ايران(ايكنا)



کليه حقوق اين سايت متعلق به مرکز تحقيقات سازمان صدا و سيما است.