هالیوود و اسلام‌هراسی

کتاب ,مرکز پژوهش و سنجش افکار سازمان صداوسیما | پژوهش , نظرسنجی اینترنتی , سنجش,هالیوود,و,اسلام‌هراسی,اسلام,هراسی>

 
هالیوود و اسلام‌هراسی نويسنده : گروهي از پژوهشگران واحد پژوهش‌هاي کاربردي برون‌مرزي صداوسيما
ناشر : مرکز پژوهش و سنجش افکار مترجم : ندارد
قيمت : 10000 سال انتشار : 1395
نوبت چاپ : اول تعداد صفحه : 114
مرکز توزيع :
موجود در منبع :دارد
ISBN : 4-57-7378-964-978
کليد واژه : اسلام هراسی
 
مقدمه :
ایالات متحده امريکا، حادثه یازده سپتامبر را اقدامی تروریستی نامید و اعلام کرد به جنگ تروریسم می‌رود. این بار اما این جنگ با دشمنی بود که محدود به یک کشور خاص نمی‌شد، بلکه یک دین آسمانی را در بر می‌گرفت؛ اسلام. حال برای ورود به جنگ و توجیه آن، به تبلیغات گسترده نیاز بود و مهم‌ترین ابزار تبلیغات امريکا یعنی هالیوود مسئولیت بزرگی را متقبل شد تا با بازنمایی داستان‌های خیالی، اعراب و اسلام را خطرناک جلوه دهد و از این طریق سهم خود را در جنگ به انجام برساند. بدین صورت موج جدید اسلام‌هراسی در دستگاه هالیوود که عمدتاً بعد از فروپاشی نظام کمونیسم شکل گرفته بود، با شدت بیشتر آغاز شد.
در قالب این سناریو، برای دستگاه سیاسی- تبلیغاتی امريکا، اسلام و مسلمانان مقوله‌‌هایی مرموز و مبهم هستند و برای اینکه مخاطبان آنها را بشناسند نیاز به نماد‌سازی، کلیشه‌‌سازی و طبیعی‌سازی است. از این رو، هالیوود باید دست به کار شود و از آنان تصویری همه فهم ارائه دهد. اما از آنجایی که تمدن اسلامی و مردم سالاری دینی، رقیب جدی برای لیبرال دموکراسی غربی محسوب می‌شود، غرب آن را برنمی‌تابد و تلاش می‌کند آن را تخریب و نابود سازد. بنابراین در قالب مجموعهاي از پيچيدگي‌هاي فني و محتوايي، تصویری غیرمنصفانه و انحصارطلبانه از زیست جهان دنیای اسلام و تحولات و حوادث آن به تماشاگران مسخ شده فیلم، تحمیل می‌کند تا آن را به‌مثابه دنیای فرودست قلمداد کند. بدین ترتیب موجب پیشداوری مخاطبان از مسلمانان می‌شود و می‌کوشد افکار عمومی غرب را برای دخالت در امور مسلمانان و تجاوز نظامی به کشورهای اسلامی به بهانه‌های مختلف، با خود همراه سازد.
از دید کارشناسان رسانه، برای کمرنگ کردن تأثير هجوم تصاویر رمزگذاری شده‌ نظام سلطه، لازم است سواد رسانه‌ای مخاطبان افزایش یابد. بدین وسیله تماشاگران می‌توانند با خوانش صحیح رمزها و کدهای مستتر در روایت و فرم فیلم‌های هالیوودی با مضامین ضد اسلامی، وجوه تفاوت واقعیت را از «واقعیت بازنمایی شده» بهتر درک کنند.
در این پژوهش تلاش شده است تا با بررسی سه فیلم‌ هالیوودی با رویکرد اسلام‌هراسی، چگونگی برساخت رسانه‌ای «پارادایم اسلام هراسی» در کارخانه پرزرق و برق هالیوود هویدا شود.
فهرست :
عنوان صفحه
پیشگفتار 9
دیباچه 11
کليات 13
طرح مسئله 13
پرسش‌هاي اصلي و فرعي 14
پرسش اصلی 14
پرسش‌های فرعی 15
ضرورت و اهميت انجام پژوهش 15
روش پژوهش و جمع‌آوري داده‌ها 16
پیشینه پژوهش 16
فصل اول: سیاست اسلام‌هراسی غرب: ابعاد و ویژگی‌های آن 21
اسلام‌هراسی چیست؟! 21
تأثير 11 سپتامبر بر مسئله اسلام‌هراسی 22
انگیزه‌های اسلام‌هراسی در غرب 24
جایگاه ایران در پروژه اسلام‌هراسی 24
فصل دوم: نقش سینمای هالیوود در پیشبرد سیاست اسلام‌هراسی 27
دستور کار هالیوود و دست‌های پشت پرده یهودیان 32
سیاست هالیوود در تأمین منافع شرکت‌های سرپرست 34
شگردهای مقابله هالیوود با اسلام 36
تصویر مسلمانان در هالیوود 37
واکنش به اسلام‌هراسی در هالیوود 37
فصل سوم: نظرها و دیدگاههای منتقدان غربی سیاستهای فرهنگی امريکا درخصوص اسلام‌هراسی در هالیوود 39
فصل چهارم: تکنیکها و شگردهای سینمایی مورد استفاده هالیوود برای پیشبرد سیاست اسلام‌هراسی 55
فیلم به‌مثابه یک ابزار ایدئولوژیک برای هالیوود 55
دکوپاژ در خدمت واقع نمایی در سینمای هالیوود 56
کارکرد نمای معرف در سینمای هالیوود 57
نما ـ عکس نما 57
حرکت دوربین 58
تدوین هالیوودی 58
میزانسن هالیوودی 59
روایت کلاسیک 59
قهرمان هالیوودی 60
ساختار اسطورهای سفر قهرمان: ابزار مهم هالیوود برای طراحی داستان و خلق قهرمان 61
فصل پنجم: تحلیل محتوای مضامین و جهتگیریهای اسلامهراسانه فیلمهای یونایتد 93، سی دقیقه بامداد و قفسه رنج 63
تحلیل فیلم یونایتد 93 : سبک رئالیستی در خدمت اسلام‌هراسی 64
اهمیت فیلم برای بررسی و تحلیل 65
ورود به دنیای فیلم 65
تحلیل فیلم «سی دقیقه بامداد» بر اساس الگوی سفر قهرمان مؤنث 78
اهمیت فیلم برای بررسی و تحلیل 79
فمینیسم و مصادره به مطلوب هالیوود 80
سفر قهرمان زن 81
ورود به دنیای فیلم 83
مرحله اول: گسستن از دنیای زنانه 85
مرحله دوم: همذات‌پنداری با مردان 86
مرحله سوم: جاده آزمون‌ها 87
مرحله چهارم: موفقیت خیالی 94
مرحله پنجم: زن قوی می‌تواند نه بگوید 95
مرحله ششم: تشرف و بازگشت به الهه 96
مرحله هفتم: میل شدید به پیوند دوباره با هویت زنانه 97
کهن‌الگوی زن وحشی 98
مرحله هشتم: علاج شکاف میان مادر و دختر 98
مرحله نهم: یافتن مرد درون 99
مرحله دهم: ورای ثنویت 100
تحلیل فیلم قفسه رنج: نشانه شناسی تحقیر مسلمانان! 101
اهمیت فیلم برای تحلیل و بررسی 102
ورود به دنیای فیلم 103
توحش دشمن 104
سرزمین به دور از تمدن 105
کودک معصوم 107
انتخاب بازیگر چهره 107
قهرمان‌های متعدد به جای قهرمان واحد 108
سبک خبری 109
نتیجهگیری 109
منابع 111




فصل اول :
فصل اول
سیاست اسلام‌هراسی غرب: ابعاد و ویژگی‌های آن
اسلام‌هراسی چیست؟!
مگ گرینفيلد ستون‌نویس مجلة امريکایی نیوزویک، دربارة سوء تفاهم غرب دربارة اسلام و پیچیدگی‌های آن برای غربی‌ها نوشته است: هیچ بخشی از جهان، به اندازة مجموعة دین، فرهنگ وجغرافیای موسوم به اسلام، به گونه‌ای مایوس کننده، نظام‌مند و لجوجانه از سوی ما غربی‌ها کج فهمیده نشده است. ( smith, 2011:1)
درباره واژه «اسلام‌هراسی» در دایرة‌المعارف مطالعات قومی- نژادی آمده است که با وجود گسترش مسئله اسلام‌هراسی و تبدیل شدن آن به یکی از معضلات نگران‌کننده پس از 11 سپتامبر، هنوز تعریف جامع و مانعی از آن وجود ندارد.
تبارشناسی واژة اسلام‌هراسی (Islamophobia) شامل اسلام و پسوند کلاسیک و لاتین O به واژة فوبیا (Phobia ) است که معنی ترس غیرمنطقی یا احساس ترس و گریز می‌دهد.
اسلام‌هراسی در قالب ایجاد هراس از دین و شریعت اسلام و جوامع اسلامی و تمدن اسلامی بروز یافته است. اسلام‌هراسی، رویکردی سیاسی و رسانه‌ای است که غرب با هدف سلطة بیشتر بر جهان با ارائه چهره‌ای منفی از اسلام با صفاتی چون خشونت، تروریسم، ضدحقوق بشری، استبدادی، عقب¬مانده، غیر مدنی، خطرناک برای جهان، آدمکش و غیر عقلانی شناخته می‌شود و فضای روانی را برای اسلام ستیزی فراهم می-آورد.
اسلام‌هراسی واژة جدیدی است که به تبعیض یا تعصب ضد اسلام و مسلمانان برمی‌گردد. کاربرد واژه به 1980 باز می‌گردد، اما پس از حملات 11 سپتامبر 2001م. کاربرد عمومی‌تری پیدا کرد.
پس از فروپاشی شوروی در 1991 م. تهدید کمونیستی، دیگر نمی‌توانست توجیه‌گر مداخلة نظامی باشد. ایالات متحده نیازمند دشمن‌سازی جدید بود. تروریست‌های مسلمان دشمن ایده‌آلی بودند، زیرا بهانة مناسبی برای فتح امپریالیستی از خاورمیانه تا آسیای مرکزی را فراهم می‌کردند. همچنان که مارگارت تاچر پس از حوادث 11 سپتامبر اسلام را بلشویسم جدید خواند.Diana ralph , 2006 : 277) )
تأثير 11 سپتامبر بر مسئله اسلام‌هراسی
پس از حملات 11 سپتامبر 2001 واژة اسلام‌هراسی کاربرد عمومی‌تری پیدا کرد و این گونه معنا شد: ترس و نفرت از مسلمانان؛ چرا که این دین و پیروانش با دیگر فرهنگ‌ها، هیچ ارزش مشترکی ندارند. (مهدی زاده، 1387: 53)
مسیحیت راست، از 11 سپتامبر به‌مثابه نماد تقابل مسلمانان با مسیحیان یاد می‌کند و ضمن تأکید بر خشونت‌طلبی ذاتی اسلام به جنبة تهدیدآمیز آن علیه یهودیان و مسیحیان نظر دارد. بر این اساس بود که پس از 11 سپتامبر، آنها از اظهارات بوش در مورد جنگ‌های صلیبی استقبال و از سیاست‌های جنگ طلبانة واشنگتن در برابر کشورهای اسلامی حمایت کردند. از این دوره به بعد، مطالب زیادی در حمایت از آموزه‌های صهیونیستی مسیحیت نوشته شد. دفاع از صهیونیسم مسیحی به قلم دیوید پاوسون یک نمونه از آثاری است که در آن، چنین ایده‌ای ترویج می‌شود.
از روز وقوع حادثة 11 سپتامبر، انگشت اتهام به سوی شبکة تروریستی القاعده اشاره رفت و از آن روز بود که اخبار مربوط به تروریست‌های مسلمان، در صدر رسانه‌ها قرار گرفت و اکنون با گذشت بیش از یک دهه همچنان خبرهایی از جهان اسلام و فعالیت‌های مسلمانانی خاص، دارای ارزش خبری بالا برای رسانه‌های غربی محسوب می‌شوند. در واقع در مقایسه با گذشته تعداد معدودی از خبرهای مهم به نحوی مربوط به مسلمانان نیستند، همانگونه که تعداد بسیار معدودی از خبرهای مربوط به مسلمانان در سال‌های اخیر درباره چیزی غیر از جنگ یا ترور بوده‌اند.
2006: 1) ،poole and Richardson)
نگارندگان کتاب «مسلمانان و رسانه‌های خبری» معتقدند پس از حملات ویرانگر 11 سپتامبر 2001 ميلادي، مسلمانان عموماً در تصویرسازی امريکا، جایی را اشغال کردند که پیش از آن، کمونیست‌ها اشغال کرده بودند. در حالی که دشمنان دوران جنگ سرد، به دوستانی جدید در سازمان‌های مهم غربی همچون ناتو تبدیل شده‌اند، موضوع شبه نظامیان اسلام‌گرا، به تصویرسازی از دشمن جدید امريکا کمک می‌کند. اگرچه به کل جهان اسلام همواره به‌مثابه تهدیدی واحد – آن‌گونه که به کمونیست‌ها نگریسته می‌شد- نگاه نشده است، اما انگاره کلی دربارة مسلمانان این است که آنان دیگرانی هستند که خودی جمعی باید آمادگی اقدام ضد آنها را داشته باشد. ( Ibid : 117)
تبعیض و سوء رفتارها علیه مسلمانان اشکال متنوعی دارند. از جمله آنها می‌توان به این موارد اشاره کرد:
ـ عرضه خدمات ناقص یا نامناسب در رستوران‌ها، مراکز تفریحی و بنگاه¬های مشابه
ـ رفتارهای عاری از نزاکت و غیرمحترمانه
ـ سوء ظن و متهم سازی¬های نابجا
ـ کنترل افراد در اماکن عمومی
ـ بروز رفتارهایی که نشانة ترس و نگرانی است
ـ تمسخر مستقیم و غیر مستقیم
ـ توهین‌های لفظی و استفاده از برچسب‌هایی چون تروریست
ـ اجتناب از برقراری روابط نزدیک و دوستانه
ـ بروز رفتارهایی حاکی از دست‌کم یا سطح پایین گرفتن مسلمانان
ـ نظارت و کنترل پلیسی فراتر از حد متعارف
ـ ضرب و شتم جسمی و سایر رفتارهای خشونت آمیز
ـ تبعیض در عرضة خدمات پلیسی و قضایی. (قنبرلو، 1389)
انگیزه‌های اسلام‌هراسی در غرب
1. اسلام ساختاری ثابت و یکپارچه و بدون تغییرات است.
2. اسلام وجودی جدا و دیگری تعریف می‌شود که هیچ ارزش مشترکی با دیگر فرهنگ‌ها ندارد.
3. اسلام در رتبة نازلی نسبت به غرب قرار دارد که واجد صفاتی همچون وحشی‌گری غیر عقلانی، بدوی و جنسیت‌گراست.
4. اسلام، خشن، پرخاشگر، تهدید و حامی تروریسم است و درگیر برخورد تمدن‌هاست.
5. اسلام به مثابة یک ایدئولوژی سیاسی دیده می‌شود که برای امور سیاسی و نظامی به کار گرفته می‌شود.
6. خصومت با اسلام برای توجیه فعالیت‌های تبعیض‌آمیز نسبت به مسلمانان و خارج کردن آنها از جریان اصلی جامعه است.
7. خصومت با اسلام به‌عنوان امری طبیعی و عادی جلوه داده می‌شود.
8. نقد مسلمانان از غرب، مردود است و جایگاهی ندارد. (مجیدی، 1388: 74)
در واقع هدف رسانه‌های غربی نشان دادن اسلام در قالب یک کلیشه به مخاطبان است.
جایگاه ایران در پروژه اسلام‌هراسی
انقلاب اسلامی ایران، نه سازش دولت‌های مصر، عربستان سعودی، لیبی و سایر کشورهای عربی وابسته به قدرت‌های غربی و نه بی‌تفاوتی مسلمانان غیر عرب دیگر را داشت. از این رو، هم منافع غرب به خطر افتاد و هم منافع رژیم اسرائیل؛ چراکه پیروزی انقلاب اسلامی ایران، موجبات بیداری جهان اسلام را فراهم آورده بود. حمایت ایران از جنبش فلسطین و طرح آن در مجامع بین‌المللی موج جدیدی از توجه اعراب و مسلمانان و به دنبال آن جهان را به مسئله فلسطین معطوف کرد که برای مدت‌ها پس از پیمان‌های صلح و سازش با اعراب مسکوت مانده بود. علاوه بر این، انقلاب اسلامی در ایران، مشکل تازه‌ای در راه پروژه جهانی‌سازی غربی و نظم‌نوین بین‌الملل بود. امتناع و سرپیچی از غرب و ایده‌هایش که بر اثر عدم اشتراک در ارزش‌ها و اعتقادات اسلامی طبیعی بود، راه نفوذ غربیان به ایران را مسدود می‌کرد؛ مسئله‌ای که از نظر غربی‌ها به هیچ روی قابل بخشش نبود. علاوه بر این، پیروزی انقلاب که به هیچ‌کدام از دو قطب وابسته نبود و در عین حال قدرت‌مندی‌ خود را حفظ کرده بود، قطب سومی را به دنیا معرفی کرد که توجه صاحبنظران سیاسی و متفکران غرب را به خود جلب می‌نمود. (نخعی، 1390: 54 -53)
از همین رو، در مرکز پروژه اسلام‌هراسی، ایران به‌عنوان ام‌القرای جهان اسلام قرار گرفته است و هالیوود نیز به موازات اسلام‌هراسی، ایران هراسی را نیز دنبال می‌کند.
 

کلیه حقوق این سایت متعلق به مرکز تحقیقات سازمان صدا و سیما است.