آخرین شماره فصلنامه مطالعات انتخابات   •  آرشیو
  
 
شماره فصلنامه مطالعات انتخابات  4
فصل : تابستان
سال :  دوم
شناسنامه...                       
فهرست فصلنامه مطالعات انتخابات
عنوان : تحليل گفتمان بيانات مقام معظّم رهبري (مدّ ظلّه‌ءالعالي) دربارة انتخابات يازدهم رياست‌جمهوري اسلامي ايران (24 خرداد1392)
چکیده: مشارکت در انتخابات و رأي دادن، از مؤلّفه‌هاي اساسي رفتار سياسي شهروندان و يکي از اشکال مشارکت سياسي محسوب ميشود. در اين مقاله، بيانات مقام معظّم رهبري دربارة انتخابات يازدهم رياست‌جمهوري اسلامي ايران (24 خرداد 1392) مورد مداقّه قرار گرفته است. رويکرد نظري در اين مقاله، ترکيبي از نظريّات گفتماني فوکو، لاکلاو و موفه، فرکلاف و اقتدار و مشروعيّت بوده که نهايتاً از روش عملياتي تحليل گفتمان (پدام)1 براي تحليل بيانات مزبور استفاده شده است. نتايج تحليل منجر به کشف يا پيشنهاد «اصول نظريّه انتخابات رياست‌جمهوري از ديدگاه رهبري (مدّ ظلّه‌العالي)» شده است که بر اساس چهار محور اساسي، «ساختارسازي انتخاباتي»، «اخلاق گرايي انتخاباتي»، «اصول گرايي انتخاباتي» و «مشروعيّت‌سازي انتخاباتي» استوار است.
نویسنده : حسن بشير دانشيار دانشگاه امام صادق (ع)
نویسنده : جعفر عبدالملکي پژوهشگر و مديرکل پژوهش استانها و خارج از کشور مرکز تحقیقات صدا و سیما
نویسنده : فاطمه احمدي کارشناسي ارشد ارتباطات دانشکده علوم اجتماعي دانشگاه تهران دانشجو
عنوان : طبقه‌بندي استدلال‌ها براي انتخاب رئيس‌جمهوري: الگوپردازي بر پايه درگيري‌هاي مبتني بر نگرش
چکیده: رأي دادن در انتخابات رياست‌جمهوري به‌عنوان يك رفتار سياسي، همچون ديگر رفتارهاي اجتماعي، مبتني بر نگرش‌هايي است كه ارزيابي‌هاي سياسي و اجتماعي رأي‌دهنده را به نمايش مي‌گذارد. اين ارزيابي‌ها، در سايه استدلال‌هايي بيان ميشود که نه تنها علت ترجيح نامزدي را بر ديگر نامزدها نشان ميدهد، بلکه ميتواند بيانگر سطح و نوع درگيري افراد با انتخابات باشد. درگيري، پيامدي برآمده از نگرش ابزاري به انتخابات و درگيري ارزشي بيانگر نگرش اعتقادي و ايدئولوژيک به آن است. در اين حال، سطوح درگيري را به دو سطح پايين و بالا تقسيم كرده‌اند. بر پايه نظريه داده مبنا (نظريه زمينه‌اي)، به منظور دسته‌بندي و الگوپردازي استدلال‌ها منتهي به رفتار رأي‌دهي بر پايه درگيري‌هاي مبتني بر نگرش، مطالعه‌اي در ميان رأي‌دهندگان تهراني واجد شرايط انجام شد. با مراجعه به 345 نفر از كساني كه دست‌كم يك بار رأي داده بودند، پيرامون اهميّت و انگيزه‌هاي مشاركت آنان در انتخابات رياست‌جمهوري و انتظاراتشان از منتخب خود، مصاحبه‌اي انجام شد. هدفِ مصاحبه استخراج استدلال‌هايي بود که چرايي رأي دادن به نامزد معيّني را توجيه ميکرد. بيش از 3000 استدلال جمع‌آوري شد که پس از عمليات پالايشي، به 609 گويه کاهش يافت. سپس بر پايه سطح و نوع درگيري، استدلال‌ها در چهار گروه در قالب يک جدول 2×2دسته‌بندي گرديد. نتايج نشان داد ميتوان الگويي از سوگيري‌هاي استدلالي را بر پايه سطح و نوع درگيري‌هاي مبتني بر نگرش طبقه‌بندي و چهار گونه سوگيري استدلالي نخبگان، متعهدان، نيازگشا و شخص- محور را از هم متمايز کرد.
نویسنده : حکيم‌آرا محمّدعلي عضو هيئت علمي دانشگاه صداوسيما دانشکده ارتباطات
عنوان : تحليل گفتمان خبرگزاري‌ها و پايگاه‌هاي خبري داخلي درباره مناظره‌هاي انتخاباتي رسانه ملي (1388-1392)
چکیده: مناظره‌هاي انتخاباتي رسانه ملي، به دليل قدرت جريان‌سازي خود، بازتاب گسترده‌اي در جامعه و همينطور رسانه‌هاي سايبري و شبکه‌هاي اجتماعي دارند. در اين ميان خبرگزاري‌ها و پايگاه‌هاي خبري داخلي به بيان پيشنهادها و انتقاداتي درباره اين مناظره‌ها پرداخته و نقاط قوت و ضعف اين برنامه‌ها را بررسي کردهاند. در اين پژوهش، با استفاده از روش عملياتي تحليل گفتمان(PDAM) نحوه بازنمايي مناظره‌هاي انتخاباتي و سياسي صداوسيماي جمهوري اسلامي ايران در خبرگزاري‌ها و پايگاه‌هاي خبري داخلي در بازه زماني چهار ساله (1388-1392) مورد ارزيابي قرار گرفت. به‌علاوه، پس از تحليل گفتماني 144 محور اساسي از اخبار، مقالات و گزارش‌هاي 30 رسانه سايبري داخلي، 11مورد نقطه قوت و 19 مورد نقطه ضعف اين مناظره‌ها از نگاه رسانه‌هاي سايبري داخلي شناسايي و بررسي شد. سپس در بخش پاياني پژوهش، پيشنهادها و نکاتي در خصوص تقويت مناظره‌ها و ترسيم الگوي مطلوب مناظره‌هاي انتخاباتي و سياسي در رسانه ملي جمهوري اسلامي ايران ارائه شده است.
نویسنده : رامين شمسايي‌نيا دکتراي علوم ارتباطات دانشجو دانشگاه علامه طباطبايي
عنوان : تحليل گفتمان اخبار انتخابات رياست‌جمهوري دوره دهم
چکیده: پژوهش حاضر، با توجّه به اهميّت و کارکرد رسانه‌هاي خبري در مقوله مهمّي چون انتخابات و تعيين گفتمان‌ها و انگاره‌هاي ساخته شده پيرامون آن انجام گرفته است. اين پژوهش، بر آن است تا مشخّص کند در انتخابات دوره دهم رياست‌جمهوري، در پايگاه‌هاي دو رسانه خبري بي‌بي‌سي و راديو فردا، چه نوع انگاره‌هايي ساخته شده است و گفتمان رواني و تبليغاتي متون خبري آنها چه بوده است. روش استفاده شده در اين پژوهش، روش تحليل گفتمان است. حجم نمونه شامل دوازده متن خبري است كه پايگاه بي‌بي‌سي فارسي 6 متن و پايگاه راديو فردا نيز 6 متن از اين حجم خبري را به خود اختصاص دادهاند. انگاره‌سازي متون خبري پايگاه بي‌بي‌سي فارسي در قبال انتخابات رياست‌جمهوري ايران مشابه متون خبري پايگاه راديو فردا انجام شده است. گفتمان‌هاي رواني و تبليغاتي، ايجاد تفرقه بين گروه‌هاي سياسي و بحران‌آفريني در کشور در خرداد سال 88 در متون خبري اين دو پايگاه حاكم بوده است.
نویسنده : فرامرزياني سعيد دانشجوي دکتراي علوم ارتباطات دانشگاه علوم و تحقيقات
نویسنده : علی جعفري دکتراي علوم ارتباطات دانشجو دانشگاه علوم و تحقيقات
عنوان : بررسي رابطه بين استفاده از وسايل ارتباط جمعي و مشارکت سياسي انتخاباتي (مطالعه موردي شهروندان همدان)
چکیده: پژوهش حاضر به بررسي رابطه بين استفاده از وسايل ارتباط جمعي (داخلي و خارجي) و مشارکت سياسي انتخاباتي مي پردازد. همچنين رابطه بين ميزان اعتماد به وسايل ارتباط جمعي (داخلي و خارجي) و مشارکت سياسي نيز مد نظر بوده است. در اين پژوهش، با بهره گيري از يک چارچوب نظري ترکيبي به بررسي تجربي فرضيه، رابطه بين استفاده از وسايل ارتباط جمعي و مشارکت سياسي شهروندان همدان پرداخته شده است. نتايج اين پژوهش، در خصوص ميانگين مشارکت سياسي انتخاباتي (انتخابات رياست جمهوري، مجلس شوراي اسلامي، مجلس خبرگان رهبري و شوراهاي اسلامي شهر) نشان ميدهد که اين نوع از مشارکت با ميانگين (93/1 از 4) در سطح نسبتاً متوسّطي قرار دارد. همچنين بررسي ميانگين ها در خصوص مشارکت سياسي انتخاباتي نشان ميدهد که بيشترين ميانگين با (47/2 از 4) به گويه شرکت در انتخابات رياست جمهوري اختصاص دارد که بالاتر از سطح متوسّط قرار داشته و از وضعيّت مطلوبي برخوردار ميباشد. نتايج پژوهش با استفاده از ضريب همبستگي نشان ميدهد که استفاده از وسايل ارتباط جمعي با ميزان مشارکت سياسي انتخاباتي رابطه مستقيم و معناداري دارد، به اين صورت که با افزايش ميزان استفاده از وسايل ارتباط جمعي داخلي، مشارکت سياسي انتخاباتي افزايش مييابد و با افزايش ميزان استفاده از وسايل ارتباط جمعي خارجي ميزان آن کاهش مي پذيرد.
نویسنده : حسين رضايي دانشجوي دکتري جامعهشناسي بررسي مسائل اجتماعي ايران دانشگاه آزاد اسلامي واحد تهران مرکزي
نویسنده : سعيد خوشبخت کارشناس ارشد علوم ارتباطات اجتماعي
نویسنده : قربانعلي ابراهيمي استاديار دانشگاه مازندران
عنوان : رسانه ها و مناظره هاي انتخاباتي: گزارشي از مناظره هاي انتخاباتي تلويزيوني در بريتانيا1 در سال 2010
چکیده: در انتخابات عمومي 2010 بريتانيا، براي نخستين بار مناظره هاي تلويزيوني انتخاباتي برگزار شد. با ملاحظه مقالات، مصاحبه ها و برنامه هاي منتشر شده درباره سه مناظره تلويزيوني سال 2010 بريتانيا ميتوان گفت: پيش از اينکه رهبران احزاب در بريتانيا با برگزاري مناظره ها موافقت کنند، مردم اين کشور پنجاه سال منتظر ماندند. بر اساس يافته هاي پژوهش هاي پيشين، کارشناسان رسانه متوجّه شده بودند که مناظره هاي تلويزيوني، بيش از ديگر اشکال رقابت هاي انتخاباتي، ديده ميشود؛ کارشناسان رسانه و سياست در بريتانيا، ميدانستند که در سال 2010 ميلادي، مردم اين کشور، علاقه اي به ديدن سياستمداران بر روي تلويزيون ها نداشتند. آنان احساس ميکردند براي دريافتن و استخراج نظر واقعي سياستمداران، بايد کلي زمان صرف کنند. مردم نميدانستند به چه کسي اعتماد کنند و نمي دانستند اهداف سياسي رهبران احزاب، کدام است. در اين مقاله، پيشينه مباحث درباره مناظره هاي تلويزيوني رهبران احزاب سياسي، گفتگوهاي نمايندگان احزاب و رسانه ها و 76 اصل مورد توافق درباره اجراي مناظره ها و شرح مختصري از سه مناظره نخست وزيري ارائه ميشود. همچنين به منظور تبيين اهميّت نقش مجري، شرح کوتاهي از ويژگي هاي مجريان سه مناظره آورده ميشود. از آنجايي که هر مناظره و چگونگي تحليل عملکرد رهبران سه حزب کارگر، محافظه کار و ليبرال دمکرات، همزمان در سه مرحله و توسّط خبرنگاران شبکه برگزارکننده مناظره، اعضاي احزاب و کارشناسان سياسي و نيز رأي دهندگان صورت ميگرفت، چکيدهاي از اين ارزيابي ها ارائه ميشود تا روشن شود چگونه پيش، در حين و پس از برگزاري مناظره، رسانه به ارزيابي آن همّت مي گمارد تا رأي دهنده، با آگاهي بيشتر رأي دهد. -1 بريتانيا از چهار بخش تشکيل شده است. سه بخش آن را کشورهاي باستاني انگلستان، اسکاتلند و ولز تشکيل ميدهند که رويهم بريتانياي کبير را تشکيل ميدهند. بخش چهارم ايرلند شمالي است که در جزيره ايرلند قرار دارد اما در صداوسيماي جمهوري اسلامي ايران، بريتانيا را انگلستان و گهگاه انگليس ميناميم.
نویسنده : اسماعیل فلاح رکني کارشناس ارشد ارتباطات
             

کلیه حقوق این سایت متعلق به مرکز تحقیقات سازمان صدا و سیما است.