آخرین شماره فصلنامه مطالعات ماهواره و رسانه های جدید 
  
 
شماره فصلنامه مطالعات ماهواره : 3
فصل : بهار
سال :  دوم
شناسنامه...                       
فهرست فصلنامه مطالعات ماهواره و رسانه های جدید 
عنوان : آسيب‌هاي سريال‌هاي عامه‌پسند ماهواره‌اي در جامعه ايران از ديدگاه دانشجويان
چکیده: اين مقاله در پي بررسي آسيبهاي احتمالي سريال‌هاي ماهواره‌اي در جامعه ايران از ديدگاه دانشجويان کارشناسي ارشد ارتباطات دانشگاه صداوسيما است. در اين تحقيق، از روش کيو استفاده شده و آسيب هاي احتمالي سريال‌هاي ماهواره‌اي در قالب 50 گويه توسط 20 مشارکت‌کننده دسته‌بندي گرديده است. نتايج تحقيق نشان ميدهد که از نظر دانشجويان مورد مطالعه، سريال‌هاي ماهواره‌اي باعث بدبين شدن همسران نسبت به يکديگر، ترويج بي‌تفاوتي نسبت به حريم خانواده، سرخورده شدن از فرهنگ بومي و روي آوردن به فرهنگ غربي و تغيير معيارهاي اسلامي همسرگزيني به سمت معيارهاي غربي ميشوند.
نویسنده : محمّدعلي هرمزي‌ز‌اده عضو هيئت علمي گروه ارتباطات دانشگاه صداوسيما
نویسنده : سيروان عبدي کارشناسي ارشد ارتباطات دانشگاه صداوسيما
عنوان : چگونگي حمايت از حق پخش صداوسيما در دعاوي خارجي
چکیده: حمايت از حق پخش و نيز آثار پخش شده صداوسيماي کشورمان در سطح داخلي و بين‌المللي، از جمله مباحثي است که از منظر حقوقي به‌ندرت مطرح گرديده است. هرچند صداوسيماي کشورمان به دليل رسالت فرهنگي و اسلامي خود عملاً منعي در برابر پخش آثار خود از طريق شبکه‌هاي تلويزيوني و ماهواره‌اي خارجي ايجاد نمي‌کند، اما بازشناسي قواعد و شيوه‌هاي حمايت، از آن رو اهميّت اساسي دارد، که مي‌توانند به‌عنوان ابزارهاي متقابل در برابر شرکت‌هاي پخش خارجي به کار گرفته شوند. اين مقاله، در قالب گفتارهاي مختلف به بحث حمايت از حق پخش صداوسيما در دعاوي خارجي مي‌پردازد و راهکارهاي لازم را به صداوسيماي جمهوري اسلامي ايران ارائه ميدهد.
نویسنده : مصطفي السان عضو هيئت علمي دانشکده حقوق دانشگاه شهيد بهشتي
عنوان : تأثير فنّاوري جديد ارتباطي بر عرصه خبر و اطّلاع‌رساني
چکیده: در اين مقاله تحوّل ماهيّت فعّاليّت‌هاي رسانه‌اي بر اثر ظهور اينترنت و رسانه‌هاي ديجيتال مورد توجّه قرار ميگيرد. اخبار اينترنتي و كاربرد روزنامه‌نگاري الكترونيك- که به‌طور ويژه مورد تأکيد قرار گرفته است- شكل ديگري از ارتباطات و شيوه ديگري از دروازه‌باني را خلق كرده است. در عصر همگاني شدن اينترنت، مفهوم دروازه‌باني از حالت يك طرفه گذشته، به شكل دوطرفه و با بازخورد فوري تبديل شده است. در رسانه‌هاي ديجيتال، دستکاري خبري و ذهنيت‌سازي به‌عنوان نتيجه دروازه‌باني عمدي و اختياري، از طريق سازوکارهاي متعامل رسانه‌اي صورت ميگيرد. تعاملي بودن، ناهمزماني، ظرفيت بالاي اطّلاع‌رساني، فردي شدن، کنترل از سوي مخاطبان، تکثّر، نفوذ، تحرّک، تمرکززدايي، جهان‌گرايي، تبديل‌پذيري و اتّصال‌پذيري از جمله ويژگي‌هاي رسانه‌هاي ديجيتال و فنّاوريهاي فرانوين ارتباطي است و به همين دليل بين انديشمندان ارتباطات در زمينه همزيستي يا تقابل بين رسانه‌هاي سنّتي و مدرن اختلاف عقيده وجود دارد که در اين نوشتار به طور مفصّل مورد بحث و کنکاش قرار ميگيرد.
نویسنده : بهنام رضاقلي‌زاده کارشناس ارشد مديريت رسانه پژوهشگر و مدرس صداوسيما و دانشگاه آزاد اسلامي
عنوان : معيارهاي هشت‌گانه «دراگولانسكو» در ارزيابي كيفي پايگاههاي اينترنتي (مطالعه موردي: ارزيابي پايگاه «نگاه» در مقايسه با «آپارات» و «يوتيوب»)1
چکیده: مطالعه ساختار و محتواي سايت2 يا پايگاه‌هاي اينترنتي از جمله حوزه‌هاي مطالعاتي است که با گسترش فضاي مجازي در کنار فضاي واقعي و اصطلاحاً دو فضايي شدن دنياي امروز مورد توجه قرار گرفته است. براي بررسي محتواي پايگاه‌هاي اينترنتي، معيارهاي متفاوتي وجود دارد که يکي از مهمترين آنها معيارهاي هشت‌گانه دراگولانسکو ميباشد. در اين مقاله، پايگاه «نگاه»3-يکي از پايگاه‌هاي صداوسيما که در راستاي بارگذاري فايلهاي عکس، پادکست و ويدئو فعاليت ميکند- در مقايسه با پايگاه‌هاي شاخص اين حوزه در جهان (يوتيوب و آپارات) مورد ارزيابي قرار گرفته است. يافته‌هاي اين بررسي حاکي از آن است که پايگاه نگاه داراي فرصتها و تهديدها و نيز نقاط قوت و ضعف متعددي است كه مهمّترين اين فرصتها، دسترسي به كاربران ميليوني فضاي مجازي و همچنين فرصت عظيم خرده‌فرهنگها و مستندسازان مراكز استانها ميباشد. 1. اين مقاله برگرفته از پژوهشي است كه در اداره‌كل اطّلاعات و برنامه‌ريزي معاونت امور استانها انجام گرفته است البته اين تحقيق در دو بخش كمّي و كيفي انجام شده كه به دليل پيشگيري از اطناب مقاله، تنها بخش تحليل كيفي آن آورده شده است.
نویسنده : علي قشمي كارشناس ارشد علوم ارتباطات اجتماعي پژوهشگر صداوسيما
عنوان : رسانه‌هاي جديد و قدرت حضور در سطوح گوناگون اجتماعي
چکیده: بخشي از فرآيند عظيم سايبر متعلّق به رسانه‌هاي جديد است، که همگرايي، پلتفرم، يا گونه‌هاي رسانه‌ها را در ذات خود دارد و قادر است تا به استقلال آنها پايان دهد و همگي را در يک محيط و با يک دستگاه و صفحه نمايش و با تمام ظرفيت رسانه‌اي به نمايش درآورد . علاوه بر موارد مذکور رسانه‌هاي جديد به همه صاحبان پيام فرصت توليد و انتشار پيام را نه به شکل يکطرفه، بلکه به شکل متعامل و به‌صورت برابر ميدهد. اينک رسانه‌هاي قديم بايد خود را با رسانه جديد سازگار نمايند که در غير اين صورت مخاطبان خود را از دست خواهند داد. رسانه‌هاي نو مجموعه‌اي متمايز، شامل فنّاوري ارتباطي در فضاي مجازي هستند که باعث توليد و انباشت اطّلاعات، مولتي مديا، سازماندهي شبکه‌اي، سرويس‌هاي آنلاين (برخط)، اشتراک‌گذاري محتوا، کاهش صرف زمان، حذف مکان و فاصله، انتقال سريع داده‌ها، تعامل کاربران، ايجاد شبکه‌هاي اجتماعي و محيط فراگير هوشمند شده است. در عصر رسانه‌هاي جديد، جهان به‌صورت شبكه‌اي از هويّت‌ها و منابع هويّت‌ساز در آمده است. دولتها، جوامع و فرهنگ‌ها نقش‌هاي متفاوت به عهده ميگيرند و قدرت رسانه‌ها در سطوح مختلف مردمي، ملي و فراملي جريان مي يابد. تحوّل در شيوه زندگي، ارتباطات و تغيير در گفتمان رسمي قدرت، لزوم فهم و شناخت توان ارتباطي رسانه‌هاي جديد را جديتر ساخته است مانوئل کاستلز (1380: 423) تحت عنوان تغيير اجتماعي در جامعه شبکه‌اي، به زوال هويّت‌ها، هويت برنامه‌دار و تغيير در جايگاه قدرت اشاره نموده است. رسانه‌ها بيش از گذشته نيازمند برنامه‌ريزي تخصّصي مي‌باشند و در صورت عدم شناخت دقيق آنها، اختلال‌هاي ارتباطي و معرفتي به وجود خواهد آمد. رسانه‌هاي جديد موجب تغيير در ماهيّت و جابه‌جايي قدرت و تغيير در شکل مصرف و توزيع محتوا شده‌اند و راز و رمز آنها در جلب حمايت و مشارکت عمومي و به جريان انداختن ذخاير بالقوه و همسو کردن افراد و گروه‌ها و سازمان‌هاست. رسانه‌هاي جديد به منبع جديدي از قدرت تبديل شده‌اند و ميتوانند به شدت در سطوح مختلف اجتماعي تأثيرگذار باشند. 1. New media براي بررسي مفهوم رسانه هاي جديد به کتاب رسانه هاي جديد و سياست يا کتاب مديريت در فضاي نوين ارتباطي مراجعه فرماييد. 2. . مانوئل کاستلز (1380: 93-94) اين مهمّ را تحت عنوان ويژگي هاي چهارم و پنجم پارادايم تکنولوژي اطّلاعات به انعطاف پذيري و همگرايي فنّاوري هاي خاص و آرايش مجدد اجزا تعبير نموده است.
نویسنده : لطف‌ا‌‌لله سياهکلي کارشناس ارشد مهندسي مديريت بحران معاون رسانه مجازي سازمان صداوسيماي جمهوري اسلامي ايران
عنوان : آن سوي ديوار بزرگ آتشين1 چين2 رمزگشايي از سياست‎هاي رسانه‌اي چين درباره اينترنت از درون لنا ژانگ
چکیده: اين مقاله سياست رسانه‌اي جاري چين درباره اينترنت را با توجّه به ماهيت اين سياست، فرآيند سياست‌گذاري، نيروهاي عمده مؤثّر بر اين سياست و روندهاي آتي آن بررسي ميكند. اين پژوهش با به‌کارگيري مصاحبه‌هاي رودررو و عمقي با 19 سياستگذار رده‎بالاي چيني، شناختي متفاوت به اين مسائل را از منظري دروني فراهم مي‏کند. سياست اينترنتي «هل بده و نگهدار» نشان از اين دارد که هرچند دستگاه رهبري چين اصرار چنداني بر ادعاهاي ايدئولوژيك خود ندارد، اما همچنان در صدد كنترل محتواي اينترنت است. به‎علاوه چين روند سياستگذاري رسانه‌اي را از کاري حزبي به کاري دولتي تغيير داده است. نقشه راه حزب براي موفّقيّت اقتصادي، نيروي اصلي پيش‎برنده در اين تغيير بوده است و تضمين ميكند سياست مربوط به اينترنت در جهتي صحيح هر چند نه چندان سر راست به پيش رود. سرانجام اينكه نگرش‎هاي سياستگذاران درباره رسانه‌هاي جديد و تغيير ارزش‎ها تأثير به‌سزايي در شكل‌گيري اين سياست داشته است. اين مطالعه، با توجّه به مورد اينترنت چين، نشان از صحت مفروضات نظريّه‏ هاي ارتباطات و توسعه و وابستگي رسانه‌اي داشت. لازم به ذکر است، اين اوّلين پروژه تحقيقاتي از نوع خود در اين موضوع ميباشد. 1- در اينجا نويسنده Great Firewall را در استعاره با Great Wall يا همان ديوار بزرگ چين براي سيستم فيلترينگ اينترنت چين آورده است (مترجم). 2- Convergence: The International Journal of Research into New Media Technologies Copyright © 2006 Sage Publications London, Thousand Oaks & New Delhi Vol 12(3): 271–291 DOI: 10.1177/1354856506067201 http://cvg.sagepub.com
مترجم : سيّد جمالالدين اکبرزاده جهرمي دکتراي علوم ارتباطات پژوهشگر رسانه مرکز تحقیقات
عنوان : يوتيوبي شدن گفتار سياسي: بررسي جاذبه‌هاي اقناعي در «ويدئوهاي شايع»1* کريستين انگليش، کايه دي. سوئيتسر، مونيکا انکو2
چکیده: در سال 2008، كاربران اينترنت، 14 ميليارد ويدئو در يوتيوب تماشا كردند. طي مبارزات انتخاباتي رياست‌جمهوري سال 2008 امريکا، رأي‌دهندگان، از تماشاي ويدئوهاي سياسي يوتيوب به‌عنوان يكي از سه فعّاليّت سياسي آنلاين نامزد رياست‌جمهوري محبوب خود نام بردند. اما ويدئوهاي سياسي يوتيوب و منابع اين ويدئوها تا چه حد بر ميزان ادراک و دريافت بينندگان‌شان تأثيرگذار است؟ تأثيرات كليپ‌هاي يوتيوب بر مصرف‌كنندگان اطّلاعات سياسي و اعتبار اين پيامها نيز، همچون ساير اشكال ارتباطات آنلاين، هنوز به درستي شناخته نشده است. تحقيق حاضر با يك طرح آزمايشي سه‌خانه‌اي منحصراً- پس‌آزمون، گامي در اين مسير برمي‌دارد. مشاركت‌كنندگان در تحقيق، در معرض سه كليپ يوتيوب درباره نظام سلامت قرار داده ميشوند. هر يك از اين كليپ‌ها دربرگيرنده يك جاذبه اقناعي متفاوت است (اتوس، لوگوس و پتوس)3. نتايج نشان ميدهد كه جاذبه اتوس معتبرترين جاذبه و پس از آن لوگوس و در انتها پتوس قرار دارند. اين يافت‌هاي نويدبخش است چون نشان ميدهد كه كاربران در برابر تأثيرپذيري عواطف يا آمار و ارقام مقاومت ميكنند و توجّه را به منبع پيام معطوف مينمايند. رابطه‌اي ميان اين جاذبه‌ها و اثربخشي اطّلاعات سياسي يا بدبيني سياسي مشاركت‌كنندگان يافت نشد. 1. YouTube-ification of Political Talk: An Examination of Persuasion Appeals in Viral Video/ American Behavioral Scientist 2011 55 (6): 733-748 originally published online 21 March 2011, sage pub. * «ويدئوهاي شايع» معادل اصطلاح Viral Video قرار گرفته که در اشاره به ويدئوهايي به کار ميرود که از طريق به اشتراک‌گذاري در اينترنت (شبکه‌هاي اجتماعي، وبسايت‌ها و ايميل‌ها) منتشر ميشوند. 2. Kristin English, Kaye D. Sweetser and Monica Ancu 3. ethos، logos و pathos واژگان مصطلح در فرهنگ يونان باستان هستند، که به ترتيب به معناي »منبع و امتياز«، «»منطق وعقلانيت« و» عاطفه و انفعال» به کار ميرفته‌اند.
مترجم : سيّد نصرالله ساداتي دانشجوي دکتري مديريت رسانه دانشگاه تهران پژوهشگر مرکز تحقيقات صداوسيما
مترجم : زينب جهاندار لاشکي دانشجوي دکتري جامعه‌شناسي دانشگاه تهران