آخرین شماره فصلنامه مطالعات رسانه‌های جدید  •  آرشیو
  
 
شماره فصلنامه مطالعات رسانه‌های جدید : 24
فصل : پاييز
سال :  1399
شناسنامه... دريافت فايل                       
فهرست فصلنامه مطالعات  رسانه‌های جدید 
عنوان : مطالعه کیفی رسانه‎های جدید: لزوم یک بازاندیشی

مطالعه کیفی رسانه‎های جدید: لزوم یک بازاندیشی

چکیده: هدف از این مقاله، دعوت به بازاندیشی درباره اجرای پژوهش کیفی با موضوع رسانه‎های جدید است. نویسنده مدعی است بسیاری از تحقیقات رسانه‎ای کیفی که این سال‎ها انجام شده‎اند و می‎شوند، پیش‎فرض‎های فلسفی تحقیق کیفی را چنانکه باید جدی نگرفته‎اند و در عمل به کار نبسته‎اند. مقاله با اشاره به پیش‎فرض‎های هستی‎شناسی و معرفت‎شناسی تحقیق کیفی، تأکید می‎کند که بدون فهمِ درست این مفاهیم پایه، تحقیق کیفی چیزی جز چند مصاحبه عمیق و بیان اظهارات شرکت‎‎کنندگان در تحقیق نیست. اشاره به بلاغت پژوهشی و اینکه گزارش پژوهش کیفی بایستی از زبان گزارش‎ تحقیقات کمی متمایز باشد؛ از دیگر موضوعات مهم این مقاله است. ‎بخش پایانی مقاله، تمایزگذاری میان سرشت و نحوه عمل رسانه‎های جدید با رسانه‎های جمعی را برجسته می‎سازد. به اعتقاد نویسنده، اگر این تمایز به قدر کافی جدی گرفته شود، پژوهش‎ها از بررسی تأثیر رسانه‎ها، به سوی مطالعه تجارب زیسته کاربرانِ رسانه‎های جدید، هدایت خواهند شد.
نویسنده : بهزاد کریمی دکترای علوم ارتباطات؛ دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات
عنوان : فرصت‌ها و راهکارهای صداوسیما در فضای مجازی

فرصت‌ها و راهکارهای صداوسیما در فضای مجازی

چکیده: هدف این مقاله مطالعه فرصت‌ها و راهکارهای صدا و سیما در فضای مجازی و ارائه مدلی راهبردی است. با توجه به اینکه وظیفه تولید و توسعه محتوا در فضای مجازی به شکل رسمی، به معاونت فضای مجازی واگذار شده است، روش پژوهش در این مقاله دلفی و ناظر به آینده است. بر این اساس، طي سه مرحله و با بهره‌گيري از الگوي برنامه‌ريزي راهبردی ديويد، این پرسش اساسی مطرح شده است که فرصت‌ها و راهکارهای صدا و سیما در فضای مجازی مبتنی بر یک مدل راهبردی، کدام است؟ برای پاسخ به این پرسش کلیدی، با متخصصان علم رسانه و فضای مجازی در کنار خبرگان علم مدیریت مصاحبه شده است. این مصاحبه‌ها نیز در مراحل مختلف به اجماع رسیده و مورد موافقت پاسخگویان قرار گرفته است. در ادامه، یافته‌های این پژوهش به شکل حرفه‌ای و اجرایی برای شرایط فعلی و آتی، راهکارهای منحصر به فرد و دقیقی را مشخص کرده‌اند تا در نهایت، به شکل یک مدل راهبردی معرفی شود.
نویسنده : حمیدرضا پاکدل دکترای مدیریت رسانه دانشگاه آزاد اسلامی (واحد علوم و تحقیقات)
عنوان : اینستاگرامی شدن اخبار تلویزیون

اینستاگرامی شدن اخبار تلویزیون

چکیده: این مقاله با هدف «مطالعه تطبیقی پوشش اخبار شبکه‌های تلویزیونی مطرح در اینستاگرام» نگاشته شده است. از این رو در مرحله اول، فهرستی از شبکه‌های خبری فعال که واجد صفحه اینستاگرام بودند، تجمیع و برگزیده شده، سپس، با مرور نظام‌مند، ضمن مراجعه مستقیم به جدول پخش (کنداکتور) شبکه‌های خبری یادشده، نحوه اینستاگرامی شدن این اخبار، ارزیابی و مقایسه شده است. نتایج به دست آمده از لحاظ پوشش خبری، مبتنی بر سه شاخص مشاهده (ویو) یا پسند (لایک)، نظر (کامنت) و قالب پیام (تصویر، ویدئو یا تلفیقی) نشان می‌دهد که صفحات اینستاگرام سیان‌ان، بی‌بی‌سی و فاکس‌نیوز، موفق‌ترین و صفحات اینستاگرام سی‌سی‌تی‌وی، ان‌اچ‌کی و دویچه‌وله، بر اساس شاخصهای یادشده در پایین‌ترین جایگاه قرار گرفته‌اند. سایر نتایج نیز نشان می‌دهد که در حدود 70 درصد پیام‌های منتشر شده در صفحات اینستاگرامی این شبکه‌ها، جزء خبرهای مهم بوده و از بخشهای خبری اصلی تلویزیونی پخش شده است.
نویسنده : مانا دشتگلی هاشمی دکترای فرهنگ و ارتباطات (پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی)
عنوان : خرده‌سلبریتی‌ها و بازنمود سرمایه فرهنگی در اینستاگرام

خرده‌سلبریتی‌ها و بازنمود سرمایه فرهنگی در اینستاگرام

چکیده: پژوهش حاضر به روش کیفی و با هدف شناخت انواع مضامین سرمایه فرهنگیِ بازتولید شده در صفحات اینفلوئنسرهای اینستاگرام، که به دلایلی در میان کاربران این شبکه اجتماعی شهرت یافته‌اند، انجام شده است. بر این مبنا با استفاده از نظریه سرمایه فرهنگی، سه بعد سرمایه فرهنگی تجسم یافته، عینیت یافته، نهادینه شده در پست‌های ده نفر از خرده‌سلبریتی‌های اینستاگرام مطالعه و در نهایت سرمایه فرهنگی نمادین از خلال مطالب و محتواهای آنان حاصل شد. یافته‌ها نشان داد که این افراد در نمایش زیبایی، رفاه و امکانات فردی، ثروت و مهارت‌های هنری در بعد تجسم یافته سرمایه فرهنگی به تولید محتوا پرداخته‌اند. آنان با نمایش سفر و گردشگری، مهارت حرفه‌ای در زمینه یک رشته ورزشی و تبحر در آموزش یک خلاقیت در بعد عینیت یافته به کسب سرمایه فرهنگی پرداختند. همچنین برخی از اینفلوئنسرها با تکیه بر مدرک عالی دانشگاهی، تسلط به زبان انگلیسی و زندگی در خارج از کشور، سرمایه فرهنگی عینیت یافته را برای کاربران به نمایش گذارده‌اند. در سطح ارتقای سرمایه فرهنگی به سرمایه فرهنگی نمادین با مؤلفه‌هایی همچون: تعامل فرا اجتماعی، خودبرندسازی، تابوشکنی، ترویج فرهنگ هواداری در میان کاربران، جایگاه اجتماعی و مجازی خود را در اینستاگرام ارتقا داده و به فرهنگ شهرت و خودستاره‌گی دست یافته‌اند.
نویسنده : ندا سلیمانی عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز
نویسنده : مهران صمدي عضو هیأت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تبریز
نویسنده : علي خلفيان کارشناسی‌ارشد برنامه‌ریزی فرهنگی؛ دانشگاه علوم و تحقیقات
عنوان : شیوه های خود ـ ابرازگری در اینستاگرام: مطالعه دانشجویان دانشگاه‌های شیراز و اصفهان

شیوه های خود ـ ابرازگری در اینستاگرام: مطالعه دانشجویان دانشگاه‌های شیراز و اصفهان

چکیده: این مقاله با هدف «آگاهی از شیوه‌های خودابرازگری دانشجویان در اینستاگرام» نگاشته شده است. به همین منظور با استفاده از روش تحلیل محتوای کمّی و کیفی، پروفایل 100 دانشجو (از هر دانشگاه 50 پروفایل) به شیوه هدفمند تجزیه و تحلیل شده است. براساس یافته‏ها، دانشجویان به شیوه‏های متفاوتی به خودابرازگری در فضای اینستاگرام پرداخته‏اند. بخشی از این موارد، با استفاده از متن (کپشن‏) و بخشی دیگر در قالب فیلم‏ و عکس‏ ارائه شده‏ است. تحلیل کمّی و شمارش داده‌های برگرفته از پروفایل دانشجویان نشان می‌دهد که عکس و فیلم نسبت به کپشن، از فراوانی بیشتری در خود ـ ابرازگری مورد استفاده بوده و در تحلیل کیفی محتوای پروفایل‌ها نیز اشتراکاتی در میان خود ـ ابرازگری مشهود است. با این حال تفاوت‏هایی اساسی میان شیوه‌های آن مشاهده شد؛ از مجموع تحلیل محتوای مطالب (پست‏های) دانشجویان می‌توان گفت، مطالب نوشتاری معمولا برای «همنوایی با موضوعات روز» و «طنز و شوخی» استفاده شده و پست‌ها و استوری‌های ویدئویی بیشتر متعلق به وضعیت آنی یا لحظه‌ای افراد و پست تصویری نیز بیشتر بیانگر ابراز خود بوده است. تحلیل داده‌های حاصل از پروفایل دانشجویان این دو دانشگاه نشانگر آن است که در میان دانشجویان دانشگاه شیراز، بیشتر هویت فردی بازنمایی شده است و ابراز خود بیشتر در بین دانشجویان دانشگاه اصفهان ماهیت تک‌سویه دارد؛ همچنین دانشجویان دانشگاه شیراز، بیشتر به بیان هویت نیمه اجتماعی یا خصوصی خود در فضای اینستاگرام روی آورده‏اند، در حالی که دانشجویان دانشگاه اصفهان از این فضا برای بیان و توسعه هویت اجتماعی خود در معنای واقعی آن، بهره گرفته‌اند.
نویسنده : مريم رحيمي کارشناس ارشد ارتباطات؛ (دانشگاه آزاد اسلامی)
نویسنده : علي دباغ کارشناس ارشد علوم اجتماعی دانشگاه اصفهان
عنوان : مارکسیسم گوگل و ایدئولوژی اینترنتی

مارکسیسم گوگل و ایدئولوژی اینترنتی

چکیده: با پیدایش و فراگیر شدن اینترنت و وب1 در اوایل دهه 1990، موتورهای جستجوی زیادی وجود داشت که کاربران برای جستجو در شبکه از آنها استفاده می‌کردند. برخی از آنها مبتنی بر جستجوی متنی بودند و برخی دیگر براساس کتابهای راهنما تنظیم شده بودند. به عنوان مثال می توان به مواردی همچون آلتاویستا ، اِکسایت ، اینفوسیک ، لایکوس ، مگِلن و یاهو اشاره کرد؛ اما در پایان این دهه موتور جستجوی گوگل به وجود آمد. این موتور جستجو از الگوریتم پیج رنک استفاده می‌کند و مطابق این الگوریتم، نتیجة جستجو براساس تعداد لینک‌هایی که به هر نتیجه داده شده است، نشان داده می‌شود. با گذشت چند سال، گوگل به موتور جستجوی برتر در دنیای اینترنت تبدیل شد. این مقاله با رویکردی انتقادی و برگرفته از آرای کارل مارکس به تحلیل قدرت، ایدئولوژی، استثمار و تهدیدات گوگل و همچنین اقتصادی سیاسی و نظام مالیاتی حاکم بر آن پرداخته است.
نویسنده : مایکل رکتنوالد
مترجم : سارا مهدوی کارشناس ارشد علوم ارتباطات (دانشگاه سوره)
عنوان : تلویزیون اجتماعی: آینده تلویزیون در عصر اینترنت

تلویزیون اجتماعی: آینده تلویزیون در عصر اینترنت

چکیده: در سال‌های اخیر تأثیر تلویزیون بر فرهنگ و جامعه به طور گسترده مورد تأیید بوده است. علاوه بر این، با فراگیر شدن رسانه‌های اجتماعی نظیر فیسبوک و توئیتر، در کنار تلویزیون تجربه استفاده از تلویزیون تعاملی‌تر شده است. از این رو غیرممکن است که نپذیریم تلویزیون خود به عاملی محرک در تعاملات اجتماعی تبدیل شده است. افزون بر این، انتشار موازی و همزمان فیلم‌های اینترنتی و محتوای تولیدشده کاربران، که بویژه از سوی یوتیوب پشتیبانی می‌شود، رویکردی متفاوت نسبت به تلویزیون فراهم کرده است؛ در واقع مصرفکنندگان اکنون به تولیدکنندگان تبدیل شدهاند. این مقاله تحلیل می‌کند که چگونه پیشرفتهای مختلف در حوزه فناوری، تعریف سنتی تلویزیون را تغییر داده است. توجه ویژه به چگونگی تأثیرگذاری فیس‌بوک، توئیتر و سایر رسانههای اجتماعی بر برخی از خصوصیات اساسی تلویزیون همچون زنده بودن، روایت‌گری و شخصیت‌پردازی در کنار درک پدیدهایی همچون یوتیوب، آینده تلویزیون را تحت تأثیر قرار می‌دهد. این مقاله ضمن بررسی کارکردها و خصوصیات تلویزیون اجتماعی که در همگرایی با رسانه‌های اجتماعی به ظهور رسیده، بر آینده تلویزیون در عصر اینترنت متمرکز شده است.
نویسنده : جیاکوما سوما
مترجم : امیر کیهان دکترای علوم ارتباطات؛ (دانشگاه علوم و تحقیقات تهران)
مترجم : محمد خلجی کارشناس ارشد مدیریت رسانه؛ (دانشگاه صدا و سیما)
             

کلیه حقوق این سایت متعلق به مرکز تحقیقات سازمان صدا و سیما است.