کار در زندگی فردی و اجتماعی از دیدگاه قرآن

نويسنده: نيک فر، مختار مقطع: کارشناسي ارشد رشته گرايش: دانشگاه: موسسه آموزشي پژوهشي امام خميني استاد راهنما: حجّت الاسلام والمسلمين نقي پورفر، وليّ اللّه استاد مشاور: استاد ناظر: تاريخ دفاع: 1379 چکيده: خداي متعالي، انسان را براي رسيدن به کمال، يعني مقام قرب خويش آفريده است.از آن جا که انسان موجودي مرکّب از دو بعد مادّي و معنوي است، بُعد مادّي او اقتضا مي کند که با کار و تلاش، نيازمندي هاي خود را تأمين کند; از اين رو، پروردگار عالم نه تنها امکانات لازم را در اختيار انسان قرار داده، بلکه به او خطاب کرده است که هر آن چه را در آسمان و زمين قرار دارد، براي تو، و تو را براي عبادت خود آفريدم; امّا انسان غافل، يا به نعمت هاي مادّي و زندگي دنيايي دلخوش کرده و از اهداف والايي که مورد رضايت آفريدگار او است بازمانده و کار را که وسيله رسيدن به هدف است، هدف پنداشته يا راه تفريط پيموده و کار را امري زايد انگاشته است; بدين سبب، بر آن شديم که کار در زندگي فردي و اجتماعي را از ديدگاه قرآن بررسي کنيم تا به راه حل هايي براي رهايي از دنيازدگي و ترک دنيا، يعني افراط و تفريط هر دو، دست يابيم.مباحث مورد نظر در هشت فصل ارائه شده است: فصل اوّل، کليات تحقيق است. فصل دوم، به نگرش کلّي قرآن درباره انسان، دنيا و کار اشاره دارد. فصل سوم، انواع کار را با ديد ارزش مطرح کرده است. فصل چهارم، به الگوهاي کار اختصاص داده شده و نمونه هايي از کارها را که در قرآن آمده، در يک تقسيم بندي کلّي بيان کرده است. مباحث فصل پنجم چون بيشتر جنبه انگيزشي دارد، تحت عنوان اشتغال به کار و موانع آن مطرح شده است.در فصل ششم، نيّت، کمّ و کيف کار و به طور کلّي، آداب و مقرّرات کار تشريح شده، و سرانجام فصل هشتم، نتيجه مباحث مطرح شده را ارائه داده است.در اين پژوهش به اين نتيجه رسيديم که قرآن کريم، از طرفي انسان را به برخورداري از نعمت هاي الهي تشويق مي کند، و از طرف ديگر، براي جلوگيري از طغيان انسان، محدوديت هايي را قرار داده است. برخي از حدود الهي تکويني است که به ربوبيت و رزّاقيت پروردگار عالم بر مي گردد و بر اين اساس، توسعه و تنگناهايي در زندگي پديد مي آيد، و بعضي تشريعي است که در قالب حلال و حرام بيان شده است.از آن جا که انسان موجودي مختار است، انگيزه هاي او در کار و زندگي تعيين کننده مسير زندگي او است; بدين سبب، قرآن انسان را تشويق مي کند تا به انگيزه هاي متعالي روي آورد و بر اين اساس، راه زندگي را بپيمايد. در اين باره، به مجموعه اي از آداب بر مي خوريم که در شکل دهي زندگي کاري و غيرکاري، نقش اساسي دارد.از ديدگاه قرآني، نه آثار کار به آثار مادّي منحصر است و نه صرفاً از طريق کار مي توان مشکلات مادّي را برطرف کرد; بلکه از طرفي، انسان براي گذران زندگي خود و جامعه به کار و تلاش نياز دارد، و از طرف ديگر، عوامل غيرکاري، بر زندگي مادّي و معنوي انسان مؤثّرند. اعمال شايسته و ناشايست انسان ها نيز از جمله اين عوامل هستند.آن چه از ديدگاه قرآني مطلوب است، زندگي در حدّ عفاف و کفاف است که برخورداري از آن، سبب مي شود تا انسان از شرّ کاستي و فزوني نعمت مادّي، هر دو در امان باشد.

نیک فر، مختار 
http://hawzah.ir/





کليه حقوق اين سايت متعلق به مرکز تحقيقات سازمان صدا و سيما است.