ساختار بازار در نظام اقتصاد اسلامي

شماره پايان نامه: 39الف پديدآور: فقيه ايماني، سعيد عنوان: ساختار بازار در نظام اقتصاد اسلامي استاد(ان) راهنما: قربانعلي دري نجف آبادي استاد(ان) مشاور: مسعود درخشان، نصرالله کامياب دانشنامه:کارشناسي ارشد سال تحصيلي:1370 دانشگاه: امام صادق (عليه السلام) دانشکده: معارف اسلامي و اقتصاد چکيده:هدف از پژوهش حاضر، عبارتست از بررسي اهميت و جايگاه بازار در اقتصاد اسلامي و شناسايي عواملي که به بازار هويت اسلامي بخشيده و آن را از بازار در نظام سرمايه داري ممتاز ساخته است. اين رساله با استفاده از روش کتابخانه اي انجام و در هفت فصل تنظيم شده است. فصل اول، به تعريف بازارهاي سنتي، مکان بازار، تبليغات در بازار و نيز سيستم حاکم بر بازار اسلامي اختصاص دارد. فصل دوم، با عنوان قيمت در بازار به بررسي مفهوم ارزش، تعريف قيمت و عوامل موثر بر قيمت يک کالا مي پردازد. اصناف در بازار عنوان فصل سوم است که در آن مفهوم صنف و وضايف آن، مراتب صنف و فعاليتهاي اصناف مورد بررسي قرار مي گيرد. فصل چهارم، مربوط به آداب تجارت در بازار اسلامي مي باشد و به مواردي چون شرايط خريد و فروش و انواع آن، وظايف خريدار و فروشنده و ... اشاره مي کند. فصل پنجم، به نقش دولت در بازار مي پردازد. و در فصل ششم، اختلافات اساسي بازار اسلامي و سرمکايه داري مورد بررسي قرار مي گيرد که به سه نوع انگيزه اقتصادي، فردي و اجتماعي اشاره مي شود. در نهاصت، فصل هفتم نتيجه گيري و پيشنهادها را بيان مي کند. براساس نتايج حاصل از تحقيق، در بازارهاي سنتي، تمام جنبه ها و ويژگيها اعم از شکل ظاهري، رفتارهاي فروشندگان و خريداران، ترکيبهاي فرهنگي و ... مبتني بر ارزشهاي اصيل اسلامي است. البته بازارهاي سنتي، ساختار واقعي بازار در اقتصاد اسلامي را به طور کامل بيان نمي کنند، بلکه بررسي اين بازارها در واقع زمينه ساز بحثهاي تئوريک در مورد بازار اسلامي مي باشد. از لحاظ مکاني ، بازارها از مرکز سياسي و مذهبي شهر آغاز مي گرديد و تا پشت دروازه هاي شهر امتداد مي يافت. تبليغات در بازار اسلامي جهت يافته است، به عبارت ديگر، رعايت محدوديتهايي همچون عدم تزئين کالا، پرهيز از غش و تقلب، مخفي نگهداشتن عيب کالا، تعريف از کالا هنگام فروش و عيب گرفتن از کالا هنگام خريد در بازار ضروري است. سيستم حاکم بر بازار اسلامي هم رقابتي است و هم انحصاري. قيمت، خصوصيت اصلي يک مال و يکي از تقويمهاي مفهوم بها و ارزش ذاتي است. عوامل موثر بر قيمت کالا عبارتند از : نياتز افراد جامعه ، درآمد افراد، توزيع امنکانات بين خانواده ها، مسائل رواني جامعه، قيمت کالاهاي جتنشين و کالاهاي تکميلي، امکانات توليد، قابليت انعطاف و کشش و دخالت دولت،. صنف در جامعه اسلامي بينگر گروههاي شغلي و پيشه وري بوده است. وظايف صنف عبارتند از: کوشش در شناخت اسرار حرفه، محکم کاري در صنعت و بي عيب و نقص بودن مصنوعات، توجه به منافع و مصالح اعضاء صنف ، رسيدگي به مواد اوليه و توجه به بهداشت. همچنين مراتب صنف عبارتند از : شيخ صنف، نقيب، استاد، صنعتگر و کارآموز. شرايط خريدار و فروشنده در بازار اسلامي بلوغ، عقل، اختيار، جواز تصرف و داشتن قصد معامله مي باشد و شرايط جنس مورد معامله، واضح بودن خصوصيات کالا، قدرت تسليم کالا به مشتري ، موجود بودن جنس است. برهم زدن معامله به صورتهاي فسخ در مجلس، فسخ در مورد غبن، شرط فسخ در معامله و ... مي باشد. بازار اسلامي همواره تحت نظارت و مراقبت دولت بوده است. از مهمترين صورتهاي دخالت دولت، دخالت در قيمت گذاري است که به صورت مستقيم و غير مستقيم انجام مي شود. مهمترين تفاوتهاي بازار اسلامي و بازار سرمايه داري در انگيزه هاي اقتصادي، اخلاق و تجارت ، سود و استفاده از بهره( ربا) مي باشد. مضرات ربا عبارتند از : جلوگيري از احسان به محتاجان، از بين رفتن طبقه مولد، ايجاد قطبهاي ثروت و اختلاف طبقاتي و جامعه، درپايان تحقيق پيشنهادهايي در زمينه مورد بحث ارائه مي شود.

فقيه ايماني، سعيد  
دانشگاه امام صادق (علیه السلام)





کليه حقوق اين سايت متعلق به مرکز تحقيقات سازمان صدا و سيما است.