صفحه اصلي پايگاه مراکز  
صفحه اصلي
درباره استان
اخبار پژوهشي
اخبار پژوهشی مراکز
طرحهاي پژوهشي
مناسبتهاي محلي
مقالات
فراخوان
شخصيتهاي علمي‌فرهنگي
جاذبه هاي استاني
آلبوم تصاوير استان
معرفي مديريت‌ پژوهشي
ارتباط با ما
 
جستجو :
 
تاريخ بروز رساني :   
 1400/08/04
 
شهر :  
نام مناسبت : چمچه گلین (عروس باران)
زمان اجرا :   
آداب و رسوم :
تاريخچه : یکی از فراگیرترین و رایج‌ترین مراسم آیینی نمایشی باران در نقاط مختلف کشور ایران و حتی دیگر کشورها از جمله ترکیه/بلغارستان/یوگوسلاوی/سوریه/ترکمنستان/تاجیکستان و پاکستان مراسم چمچه گلین است این مراسم نیز بخاطر طلب باران در خشکسالی‌ها در ناحیه‌های مختلف اجرا می‌شده و هنوز هم بعضاً اجرا می‌شود. این مراسم از جمله آیین‌های است که در طلب باران در اکثر روستاهای استان مرکزی بویژه سربند اجرا می‌شده و هنوز هم در بعضی از روستاها اجرا می‌شود که نمونه‌هایی از آن را ذکر می‌کنیم: 1/2- روستای کارخانه سربند: دختران در حیاط یک خانه جمع می‌شوند و چمچه (ملاقه‌ای بزرگ) را می‌آورند یک تکه چوب به شکل صلیب به آن می‌بندند و گودی ملاقه را با پارچه پر می‌کنند و پارچه‌ای را با رنگ روشن روی آن می‌بندد و چند تکه لباس به تن چمچه می‌پوشانند و صورت آن را با ذغال نقاشی می‌کنند و آن را بدست می‌گیرند و در روستا می‌گردند و به درخانه‌ها می‌روند آنها اشعاری را ترنم می‌کنند و به در خانه‌ها می‌روند در حالیکه ملاقه‌ای دیگر در دست یکی دیگر از بچه‌هاست. صاحب خانه از بالای بام بر سر عروس چمچه آب می‌ریزد و مقداری آرد یا نخود و لوبیا یا سبزیجات خشک شده در ملاقه آنها می‌ریزد بعد از گردش در تمامی روستا مواد جمع‌آوری شده را می‌آورند و آش می‌پزند و بین اهالی و خود تقسیم می‌کنند در پایان مقداری از آتش را از یک ناودان که بسوی قبله است به پایین می‌ریزند و دعایی می‌خوانند و از خدا می‌خواهند که باران خوبی فرو فرستند. 2/2- روستای ده داود، سربند: در این روستا نیز مراسم به همان شکل برگزار می‌شود با این تفاوت که آش را به محلی در خارج از ده می‌برند که اصطلاحاً آن را «جونو» می‌گویند (یعنی خانه آفتاب) در آنجا گاوی را قربانی می‌کنند و مقداری از خون گاو را بر روی سنگی می‌ریزند و جمجمه الاغ مرده‌ای را نیز می‌سوزانند. 3/2- روستای حشیان. سربند: مراسم در این روستا بسیار ساده برگزار می‌شود چمچه گلین را می‌سازند و در ده به گردش درمی‌آورند و آش رشته را می‌پزند و تقسیم می‌کنند و مقداری از آش را یک پیرزن از یک ناودان به پایین می‌ریزد نکته قابل توجه اعتقاد مردم روستا است که تاکید دارند که گروه اجرا کننده باید دختران کم سال باشند. 4/2- شهرستان اراک زنان یک محله در هنگام خشکسالی به یاری هم از خانه‌ها چیزهایی از قبیل نخود، عدس، لوبیا، آرد و سبزیجات خشک جمع آوری کرده و در سر یک چهارراه بساط پختن آش رشته را فراهم آورده و یک عروسک هم با چمچه درست می‌کردند و سرچهارراه می‌گذاشتند رهگذران از جوی آب بر او می‌پاشیدند آش را به نام «بی بی فاطمه» می‌پختند و به رهگذران و خانه‌های اطراف تقسیم می‌کردند می‌گفتند دعا کنید باران بیاید این مراسم سی، چهل سال پیش در محله اراک مثل ویراب انجام می‌شده است. 5/2- روستای علی آباد شازند این مراسم به همان شکل فوق اجرا می‌شود با این تفاوت که عروسک نمی‌سازند و تنها ملاقه را به گردش درمی‌آورند و اشعار ترانه به زبان فارسی است. 6/2- شهرستان خمین و روستاهای تابعه باران خواهی و مراسمی که برای طلب باران در نقاط مختلف برگزار می‌شود تماماً ارتباط با پدیدارهای طبیعی دارند و در بعضی نقاط در پیش‌بینی‌هایی که بعمل می‌آوردند به این نتیجه می‌رسیدند که ممکن است در سالی که خواهد آمد با خشکسالی مواجه شوند از این رو قبل از آنکه دچار خشکسالی شوند مراسمی را اجرا می‌کردند بطور مثال در روستاهای تابعه شهرستان خمین در استان مرکزی برخی ارزشهای پیش بینی به شرح زیر است: «سبا شد خانه کنه، هرگز نباره- عصر یا غروب اگر آسمان به سرخی بزند هرگز نمی‌بارد. در دهستان دالانی و جاپلق معتقدند وقتی در بهار و پاییز ابرها بطرف سیلاخور حرکت کنند باران خواهد آمد و برعکس اگر ابر به جانب «کمره» برود باران نخواهد آمد. - هر وقت در تابستان گربه در کاهدان بخوابد، باران خواهد آمد. - اگر گوشه آسمان، در طرف قبله باز شود هوا آفتابی می‌شود و...
    
 
     
 

کليه حقوق اين سايت متعلق به مرکز پژوهش و سنجش افکار سازمان صداوسيما است.