عنوان : بررسي عناصر قوميتي در برنامه‌هاي تلويزيوني

مرکز پژوهش و سنجش افکار سازمان صداوسیما | پژوهش , نظرسنجی اینترنتی , سنجش,بررسي,عناصر,قوميتي,در,برنامه‌هاي,تلويزيوني,قوميت،,قوم،,تلويزيون>

محل انتشار :  مرکز تحقیقات - واحد فرهنگ مردم شماره گزارش : 98/5
تعداد صفحات : 111 ناشر :  
وضعيت منبع :  نسخه رايانه‌اي با فرمت PDF وجود دارد  سال انتشار : 1398
زبان اصلي : فارسي   
وضعيت پيوست :  سایر  وضعيت چکيده :  چکيده دارد 
پژوهشگران : ماکویی نوع منبع :  پژوهش 
شماره رکورد : 47896 موضوع : ارتباطات و رسانه / فرهنگ و اجتماعي
کليد واژه : قوميت، قوم، تلويزيون
دریافت فایل : دریافت فایل  
متن چکیده :
همبستگی ملی یکی از مهم‌ترین عوامل حیات همه کشورهاست. همبستگی ملی در ایران نیز به عنوان کشوری چند قوميتي، همواره به عنوان یک هدف استراتژیک مورد توجه بوده و همچنان در اولویت اهداف قرار دارد. شناخت اقوام، گروه‌ها، دسته‌ها در مناطق و نواحی مختلف به همراه عناصر مختص آنها می‌تواند به دست‌اندرکاران تولید کمک نماید تا آنها با آگاهی و شناخت بیشتر، برنامه‌هایی تولید نمایند که رضایت همه مخاطبان را فراهم نماید. در این گزارش به اقوامی پرداخته شده که در طول سال‌های گذشته بیشترین اعتراضات را به برنامه‌های نمایشی تلویزیونی وارد کرده‌اند. پرداختن به نمادهای اقوام مختلف در این گزارش نشان می‌دهد که اقوام بیشتر از طریق زبان، گویش و لهجه مورد بازنمایی قرار گرفته‌اند و این بخش بیشترین اعتراضات را به خود اختصاص داده است. توجه به این موضوع موجب می‌شود که تولیدکنندگان در صورت استفاده از لهجه در برنامه‌های خود حساسیت بیشتری به خرج دهند. البته به نظر مي‌رسد دايره اعتراضات تنها به اقوام محدود نمي‌شود و گاه نواحي و مناطق را هم در بر مي‌گيرد. براي آنکه رسانه‌اي بتواند رضايت مخاطبان خود را فراهم کند نيازمند شناخت و آگاهي از مطالبات و خواست‌هاي آنان است. شايد بزرگترين مطالبه؛ احترام به زبان، لهجه، سنت، پوشش و «خود» اقوام است. رسانه ملي براي تحقق اهداف خود نيازمند برنامه‌ريزي براي توليد محتوايي است که به ايجاد امنيت و همبستگي و انسجام بينجامد. براي رسيدن به اين اهداف، رسانه ملي نيازمند مخاطب‌شناسي است. جامعه چند قوميتي و متنوع ايراني به عنوان مخاطبين برنامه‌هاي رسانه ملي، انتظاراتي دارند که گاه به‌طور سهوي از سوي برنامه‌سازان ناديده گرفته مي‌شود. در عین حال توجه به این نکته نیز ضروری است که این تصور عمومی وجود دارد که هر اقدام رسانه ملی به نظر مي‌رسد نگاه و باور رسمی نظام را منتقل می‌کند و حساسیت و دقت در برنامه‌سازی را جدی‌تر می‌سازد. در صورت آگاهي از نمادها و نشانه‌هاي قومي و استفاده صحيح از اين ابزار، هدف ايجاد همبستگي ملي قابل وصول و بهره‌برداري است. به همين منظور گزارشي پژوهشي براي آشنايي دست‌اندرکاران رسانه ملي تدوين گشته تا با آشنايي بيشتر با اين نمادها و حساسیت مربوط به آنها اقدام به توليد محتوا نمايند. اين گزارش در چهار فصل طراحي شده‌است. فصل اول به کليات پژوهش اختصاص دارد. در اين فصل، علاوه بر طرح مسئله، سؤال پژوهش، اهداف و اهميت و ضرورت پژوهش نيز آمده‌است. در فصل دوم، پيشينه نظري و عملي در قالب تعريف نظريه‌هاي مختلف و متون پژوهشي مورد بررسي قرار گرفته‌است. همچنين، در اين فصل مفاهيم و اصطلاحات و عبارات مرتبط تعريف شده‌اند. در فصل سوم، به اقوام و ويژگي‌هاي آنان پرداخته شده‌است. در فصل چهارم هم نمادها و نشانه‌هاي اقوام و نحوه بازنمايي آنها در رسانه مورد توجه قرار گرفته‌است. به‌طور معمول، در مجموعه‌های نمایشی با متنی رسانه‌ای روبرو هستیم که دلالت‌ها و انتقال معنی‌هایی را برعهده دارد و رمز گذار آنها را برای مخاطب خود قرار داده است. دلالت‌ها و معانی موجود در این متون اغلب به ابعاد فکری، فرهنگی و اجتماعی می‌پردازند هرچند گاه توجهی به بافت یا زمینه ایجادکننده و دلالت‌کننده متن ندارند. گاه اين نمادها در نظر اقوام، نارضايتي‌هايي ايجاد مي‌کنند و هزينه‌هايي را بر جامعه تحميل مي‌نمايند. اگر فضای احترام به همه قومیت‌ها در رسانه‌های جمعی چندان مشهود نباشد زمینه نامناسبی برای «حکمراني در جامعه چندقومیتی» ایجاد می‌شود. اتخاذ رویکرد مجموع صفر، دال بر این که برنده همه منابع را در اختیار بگیرد تضاد قومی را تشدید می‌کند.
    

کلیه حقوق این سایت متعلق به مرکز تحقیقات سازمان صدا و سیما است.